Question

Difficulty: MediumKoruma Yetkisi (Koruma İlkesi)

İsviçre’de yerleşik, Türkiye Cumhuriyeti ile herhangi bir tabiiyet bağı bulunmayan bir yabancı şahsın, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından altın ve döviz rezervlerinin uluslararası transferinde kullanılan resmî güvenlik mühürlerini ve özel hologramlı belgeleri sahte olarak ürettiği saptanmıştır. Bu şahıs hakkında Türkiye’de bir ceza davası açılması durumunda, uluslararası hukuk uyarınca Türkiye'nin yargı yetkisini dayandırdığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Koruma İlkesiAnswer
  2. B
    Mülkilik İlkesi
  3. C
    Aktif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Pasif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Answer

Uluslararası hukukta devletin mali güvenliğini ve resmî simgelerini (TCMB mührü/hologramı gibi) hedef alan suçlarda, failin uyruğuna bakılmaksızın uygulanan yetki ilkesi Koruma İlkesi'dir.
Koruma İlkesi, bir devletin kendi güvenliğine, toprak bütünlüğüne, siyasal bağımsızlığına veya resmî simge ve belgelerine (para, mühür, pasaport, tahvil) yönelik suçlarda, fail yabancı olsa ve suç yurt dışında işlense dahi yargı yetkisi kullanabilmesine olanak tanır. TCMB altın mühürlerinin taklidi, devletin mali güvenliğini ve egemenlik alametlerini doğrudan hedef aldığı için bu kapsamdadır.

Step-by-Step Solution

1
Failin ve yerin tespit edilmesi
Fail yabancı bir ülke vatandaşıdır ve fiil Türkiye sınırları dışında (İsviçre) gerçekleşmiştir.
Mülkilik ve Aktif Şahsilik ilkelerinin doğrudan uygulanamayacağını belirlemek için bu tespit gereklidir.
2
Suçun hedef aldığı menfaatin analiz edilmesi
Hedef alınan menfaat, Türkiye Cumhuriyeti'nin mali güvenliği ve devletin resmî mührü/hologramıdır.
Bu tür menfaatler devletin hayati çıkarları (vital interests) kapsamında kabul edilir.
3
Uygun yetki ilkesinin eşleştirilmesi
Devletin temel güvenliğine, parasına veya resmî belgelerine yönelik dışarıdan gelen saldırıları cezalandırma yetkisi Koruma İlkesi'ne dayanır.
Uluslararası hukuk, devletlere kendilerini korumaları için bu istisnai yetkiyi tanımaktadır.

Key Concept

Koruma İlkesi (Protective Principle)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question