Uluslararası hukukta bir fiilin devlete isnat edilebilirliği (atıf), devletin sorumluluğunun doğması için gereken kurucu unsurların başında gelir. Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" çerçevesinde isnadiyet kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bir devlet organının veya kamu yetkisi kullanmaya yetkili kılınmış bir kişinin fiili; söz konusu organ veya kişi yetkisini aşmış (ultra vires) veya kendisine verilen talimatlara aykırı hareket etmiş olsa dahi, eğer bu fiil resmi kapasite dahilinde gerçekleştirilmişse ilgili devlete isnat edilir.Answer
- BBaşarısızlıkla sonuçlanan bir ayaklanma hareketinin yabancıların kişi veya mal varlığına verdiği zararlar, devletin koruma ve önleme yükümlülüğünü (due diligence) yerine getirip getirmediğine bakılmaksızın, ülkesellik ilkesi gereği her durumda doğrudan devlete isnat edilir.
- CÖzel kişilerin (sivil halkın) gerçekleştirdiği hukuka aykırı fiiller, devletin bu fiiller üzerinde herhangi bir kontrolü veya onayı olmasa dahi, yalnızca devletin egemenlik alanında meydana geldiği için otomatik olarak devlete isnat edilir.
- DBir devletin, başka bir devletin emrine ve tasarrufuna verdiği organının, emrine verildiği devletin kamu yetkilerini kullanırken işlediği fiiller, gönderen devletle olan organik bağı nedeniyle her durumda gönderen devlete isnat edilir.
- EMevcut hükümeti devirerek yönetimi ele geçiren bir ihtilal hareketinin, henüz isyan aşamasındayken (hükümet statüsü kazanmadan önce) gerçekleştirdiği fiiller, yeni devlet düzeninde geçmişe etkili olarak devlete isnat edilemez.
Answer
Bir devlet organının veya yetkili kılınmış kişinin, yetkisini aşsa veya talimatlara aykırı hareket etse bile resmi kapasiteyle gerçekleştirdiği fiillerin devlete isnat edileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, UHK Taslak Maddeleri'nin 7. maddesinde düzenlenen 'yetki aşımı' (ultra vires) kuralını tam olarak yansıtmaktadır. Bir devlet organı, kendi iç hukukundaki yetkilerini aşsa veya üstlerinden gelen 'ateş açma' gibi kesin talimatlara aykırı hareket etse bile, eğer o an resmi bir görev icra ediyorsa ve devletin otoritesini temsil ediyorsa, bu fiil devlete isnat edilir. Bu kural, devletlerin kendi görevlilerinin hukuk dışı eylemlerinden kaçınarak sorumluluktan kurtulmasını engellemek amacıyla getirilmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İsnadiyet (Atıf) Kuralları