Question

Difficulty: HardPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

20262026 yılında, Kenya'nın başkenti Nairobi'de düzenlenen uluslararası bir enerji zirvesini takip eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir gazeteci, zirve binasının çıkışında bir İsviçre vatandaşı tarafından fiziksel saldırıya uğramış ve hayati tehlike oluşturacak şekilde yaralanmıştır. Kenya yargı makamlarının kovuşturma yapmadan serbest bıraktığı fail, olaydan üç ay sonra turistik gezi amacıyla İstanbul Havalimanı üzerinden Türkiye'ye giriş yaparken Türk emniyet birimlerince gözaltına alınmıştır. Türk savcılığının, failin İsviçre vatandaşı olmasına ve suçun Kenya topraklarında işlenmesine rağmen Türk mahkemelerinde yargılama başlatabilmek için dayandığı temel yetki ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mülkilik (Ülkesellik) İlkesi
  2. B
    Aktif Kişisel Yetki (Aktif Şahsilik İlkesi)
  3. C
    Koruma (Güvenlik) İlkesi
  4. Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)Answer
  5. E
    Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Answer

Türkiye Cumhuriyeti'nin, vatandaşının mağdur olduğu bu olayda yargı yetkisi kullanabilmesi için dayandığı temel Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi) prensibidir.
Pasif Şahsilik ilkesine göre bir devlet, nerede işlenirse işlensin ve faili kim olursa olsun, kendi vatandaşının mağdur olduğu suçları yargılama yetkisine sahiptir. Senaryoda gazetecinin Türk vatandaşı olması ve suçun yurtdışında işlenmesi bu ilkeyi doğrudan tetiklemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Suçun işlendiği mekanın ve failin uyruğunun tespit edilmesi
Suç Kenya'da işlenmiş ve fail yabancı (İsviçre) uyrukludur.
Mülkilik ve Aktif Şahsilik ilkelerinin neden uygulanamayacağını anlamak için gereklidir.
2
Suçun mağdurunun uyruğunun ve suçun niteliğinin belirlenmesi
Mağdur Türk vatandaşıdır ve suç şahsa karşı işlenmiş bir yaralama fiilidir.
Yetkinin 'devletin korunması' (Koruma) veya 'insanlığın korunması' (Evrensellik) amaçlı mı yoksa 'vatandaşın korunması' amaçlı mı olduğunu ayırt etmek için gereklidir.
3
Uluslararası hukuk ilkeleriyle eşleştirme yapılması
Mağdurun vatandaşlığına dayalı yetki tesis edilmiştir.
Pasif Şahsilik ilkesinin tanımı gereği doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Pasif Şahsilik İlkesi: Devletlerin, kendi vatandaşlarına karşı yabancı ülkelerde işlenen suçlar üzerinde, mağdurun kendi vatandaşı olması nedeniyle yargı yetkisi iddia etmesidir.
Rate this question