Question

Difficulty: MediumHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu' taslak maddeleri uyarınca, devletin işlediği bir fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldıran hallerden biri olan 'zaruret hali' (necessity) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Söz konusu fiilin, devletin temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeye karşı korumak için başvurabileceği tek çare olması gerekir.
  2. B
    Zaruret haline dayanılarak gerçekleştirilen eylem, hiçbir durumda uluslararası hukukun emredici bir normuna (jus cogens) aykırılık teşkil edemez.
  3. Zaruret haline konu olan durumun, devletin kontrolü dışında gelişen, önceden öngörülemeyen ve yükümlülüğün yerine getirilmesini maddi olarak imkansız kılan bir dış güçten kaynaklanması zorunludur.Answer
  4. D
    İlgili devletin, zaruret halinin ortaya çıkmasına kendi eylemleriyle veya ihmaliyle ciddi bir katkıda bulunmamış olması şarttır.
  5. E
    Gerçekleştirilen eylem, yükümlülük borçlu olunan devletin veya bir bütün olarak uluslararası toplumun temel bir menfaatine ciddi şekilde zarar vermemelidir.

Answer

Zaruret hali, devletin bir yükümlülüğünü yerine getirmesinin 'maddi olarak imkansız' olduğu durumları değil, temel bir menfaatini korumak için 'bilinçli bir tercih' yaptığı durumları kapsar.
Doğru cevap olan seçenekte verilen tanım, zaruret halini değil, mücbir sebep (force majeure) halini tasvir etmektedir. Zaruret halinde devletin yükümlülüğünü yerine getirmesi teknik veya maddi olarak imkansız değildir; ancak devlet, temel bir menfaatini korumak için hukuka aykırı olan yolu tek çare olarak görüp iradi bir seçim yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Zaruret hali ve mücbir sebep kavramlarını karşılaştırın.
Zaruret halinde devlet, ağır bir tehlike karşısında temel menfaatini korumak için hukuka aykırı fiili 'tek çare' olarak seçer. Mücbir sebepte ise dış bir güç nedeniyle yükümlülüğü yerine getirmek fiziksel olarak imkansızdır.
Hukuka aykırılığı kaldıran hallerin ayırıcı özelliklerini belirlemek sorunun çözüm anahtarıdır.
2
ILC Taslak Maddeleri'ndeki kısıtlamaları (jus cogens ve katkı kuralı) gözden geçirin.
Emredici normlara aykırı hareket edilemeyeceği ve devletin kendi kusuruyla duruma sebebiyet vermemesi gerektiği saptanır.
Zaruret halinin sınırlarını bilmek seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Yanlış tanımı içeren seçeneği belirleyin.
Maddi imkansızlık ve kontrol dışı dış güç ifadelerinin mücbir sebep tanımına ait olduğu görülür.
Kavram karmaşasını gidermek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Zaruret Hali (Necessity) vs. Mücbir Sebep (Force Majeure) Ayrımı

Practice More

Zaruret hali ile tehlike hali (distress) arasındaki farkı, 'insan hayatının kurtarılması' kriteri üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question