Devlet 'nın stratejik bir nükleer enerji santrali, sofistike bir siber terör saldırısı sonucunda soğutma sistemlerinin devre dışı kalmasıyla bir çekirdek erimesi (meltdown) ve buna bağlı kitlesel radyasyon sızıntısı riskiyle karşı karşıya kalmıştır. Devlet , radyasyonun yayılmasını engellemek amacıyla, komşusu Devlet ile arasındaki 'Hava Sahası Kullanımına İlişkin Güvenlik Antlaşması'nı ihlal ederek, 'nin izni olmaksızın hava sahasına özel donanımlı uçaklar göndermiş ve kimyasal müdahalede bulunmuştur. Operasyon başarılı olmuş ancak Devlet 'nin tarım ürünleri ve su kaynakları bu kimyasallardan ciddi zarar görmüştür. Yapılan incelemelerde, Devlet 'nın santralin siber güvenlik protokollerini yıllardır güncellemediği ve bu ihmalin saldırının başarısında temel rol oynadığı tespit edilmiştir.
Buna göre, Devlet 'nın bu eylemiyle ilgili 'zaruret hali' (necessity) savunmasının uluslararası hukukta geçerliliği ve sonuçları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Zaruret halini doğuran durumun oluşmasına devletin kendi ihmali veya eylemiyle katkıda bulunmuş olması, ILC maddeleri uyarınca bu hukuki savunmaya dayanılmasını engeller.Answer
- BOperasyonun amacı binlerce insanın hayatını kurtarmak olduğu için, bu durum 'tehlike hali' (distress) kapsamında değerlendirilir ve bu hallerde devletin katkısı bir engel teşkil etmez.
- CHukuka aykırılık zaruret hali nedeniyle ortadan kalktığı için, Devlet A'nın Devlet B'nin tarım ve su kaynaklarına verdiği maddi zararları tazmin etme yükümlülüğü de kendiliğinden sona erer.
- DSiber saldırı dışarıdan gelen ve öngörülemeyen bir olay olduğu için bu durum 'mücbir sebep' (force majeure) teşkil eder ve devletin iradi bir eylemi bulunmadığı için sorumluluk doğmaz.
- EZaruret hali savunması, hava sahası egemenliği gibi 'jus cogens' niteliğindeki temel normların ihlal edildiği durumlarda uluslararası hukukta asla kabul edilemez.