Examkin

Question

Difficulty: HardÖzel Misyonlar (Ad Hoc Diplomasi) ve Uluslararası Örgüt Temsilcilikleri

Aralarında resmi diplomatik ilişki bulunmayan Alfa ve Beta devletleri, sınır aşan bir nehrin su paylaşımı konusunu müzakere etmek üzere geçici ve özel bir görev (ad hoc diplomasi) çerçevesinde mutabakata varmış; bu kapsamda Beta devleti, Alfa devletinin başkentine bir özel misyon göndermiştir. Aynı dönemde Beta devleti, Alfa devletinin başkentinde merkezi bulunan uluslararası bir örgüt (örneğin bir Birleşmiş Milletler ihtisas kuruluşu) nezdinde görev yapmak üzere yeni bir daimi temsilci atamıştır.

Özel misyonların ve uluslararası örgüt temsilciliklerinin hukuki statüsüne ilişkin güncel uluslararası hukuk kuralları (özellikle 1969 Özel Misyonlar Sözleşmesi ve teamül hukuku) dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Alfa devleti ile Beta devleti arasında diplomatik ilişki bulunmaması özel misyonun gönderilmesine ve kabul edilmesine hukuki bir engel teşkil etmez; ayrıca Alfa devleti, uluslararası örgüt nezdindeki daimi temsilciyi salt kendi tek taraflı iradesiyle klasik ikili diplomasi kurallarını işleterek 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan edemez.Answer
  2. B
    Beta devletinin gönderdiği özel misyonun Alfa devleti tarafından kabul edilmesi, iki devletin birbirini uluslararası hukuk bağlamında hukuken tanıdığı ve kalıcı diplomatik ilişkilerin kurulduğu anlamına gelir.
  3. C
    Özel misyonun personeli, geçici nitelikleri gereği diplomatik ajanların yararlandığı mutlak yargı bağışıklığından yararlanamaz; tipik olarak konsolosluk memurları gibi yalnızca resmi görevleri çerçevesindeki fiillerle sınırlı (işlevsel) yargı bağışıklığına tabi tutulurlar.
  4. D
    Alfa devleti, ev sahibi devlet statüsünün verdiği mutlak egemenlik yetkisiyle, hem özel misyon şefini hem de uluslararası örgüt nezdindeki daimi temsilciyi hiçbir hukuki gerekçe göstermeksizin dilediği an 'istenmeyen kişi' ilan ederek sınır dışı etme hakkına sahiptir.
  5. E
    Aralarında önceden tesis edilmiş resmi bir diplomatik veya konsolosluk ilişkisi bulunmayan devletlerin birbirlerine özel misyon göndermeleri uluslararası güvenlik meselesi olduğundan, bu durum ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin onayıyla geçerlilik kazanır.

Answer

Diplomatik ilişkinin olmaması özel misyon kurulmasına engel değildir ve ev sahibi devlet, uluslararası örgüt temsilcisini tek taraflı olarak 'istenmeyen kişi' ilan edemez.
Doğru ifade, diplomatik ilişki yokluğunun özel misyonlara engel olmadığını ve örgüt temsilcilerine tek taraflı istenmeyen kişi ilanının yapılamayacağını belirten ifadedir. Özel misyonlar, 1969 Sözleşmesi'nin 7. maddesi gereği diplomatik ilişki şartı aranmaksızın karşılıklı rıza ile kurulabilir. Uluslararası örgüt daimi temsilcileri ise akreditasyonlarını örgüte yaptıklarından, ev sahibi devletin salt kendi egemenliğine dayanarak ikili diplomasideki gibi tek taraflı 'persona non grata' ilan etme yetkisi hukuken mevcut değildir.

Step-by-Step Solution

1
Özel misyonların kuruluşu için diplomatik ilişki şartını analiz et.
1969 Özel Misyonlar Sözleşmesi Madde 7'ye göre özel misyon gönderilmesi ve kabul edilmesi için devletler arasında diplomatik veya konsolosluk ilişkisi bulunması zorunlu değildir.
Özel misyonların tanınmayan veya diplomatik ilişki kurulmamış devletler arasında spesifik sorunları çözmek (ad hoc) için esnek bir araç olması amaçlanmıştır.
2
Uluslararası örgüt daimi temsilcilerinin akreditasyon ve istenmeyen kişi (persona non grata) statüsünü değerlendir.
Uluslararası örgüt nezdindeki temsilciler, ev sahibi devlete değil doğrudan uluslararası örgüte akredite olurlar. Bu nedenle ev sahibi devlet, 1961 Viyana Sözleşmesi Madde 9'daki tek taraflı 'istenmeyen kişi' ilan etme hakkını bu kişilere karşı doğrudan işletemez.
Temsilci ile ev sahibi devlet arasında ikili diplomatik ilişki yoktur; hukuki üçgen (Gönderen Devlet - Uluslararası Örgüt - Ev Sahibi Devlet) ev sahibi devletin tek taraflı işlem yapmasını engeller.

Key Concept

Özel misyonların kuruluşu (1969 Sözleşmesi) ve uluslararası örgüt temsilciliklerinin bağışıklık rejiminin ikili diplomasiden farkı.
Rate this question

Topics

Özel Misyonlar (Ad Hoc Diplomasi) ve Uluslararası Örgüt Temsilcilikleri