Examkin

Question

Difficulty: HardDoktrin (Öğreti)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, uyuşmazlıkların çözümünde başvurulacak araçlar arasında 'farklı milletlerin en ziyade ehliyetli müelliflerinin doktrinleri' (öğretileri) de sayılmıştır. Doktrinin uluslararası hukuk sistemindeki statüsü ve uyuşmazlıkların yargısal çözümündeki rolü dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Antlaşma veya teamül gibi asli bir kuralın varlığının, içeriğinin veya kapsamının tespit edilmesinde bir kanıt aracı olarak işlev görür ancak bağımsız bir hukuk kuralı yaratma yetkisi yoktur.Answer
  2. B
    Uluslararası teamül hukukunun sübjektif unsuru olan 'opinio juris'i (hukuki gereklilik inancı) tek başına inşa ederek devletler için bağlayıcı kural ihdas eden asli bir kaynaktır.
  3. C
    Antlaşmalar hukukunda boşluk bulunması durumunda, bu boşluğu doldurmak amacıyla hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) ilkeleriyle aynı hiyerarşik düzeyde doğrudan uygulanır.
  4. D
    Uluslararası toplumun ortak vicdanını temsil ettiği gerekçesiyle, jus cogens (emredici norm) niteliğindeki kuralların içeriğini tek taraflı olarak belirleme ve değiştirme yetkisine sahiptir.
  5. E
    Uluslararası Adalet Divanı tarafından verilen yargı kararlarının gerekçesinde yer alan doktriner görüşler, davanın tarafı olmayan devletler için de doğrudan bağlayıcı normlar üretir.

Answer

Öğreti (doktrin), asli bir kuralın varlığının veya içeriğinin tespit edilmesinde kullanılan yardımcı bir kanıt aracıdır ve tek başına hukuk kuralı yaratmaz.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'ne göre doktrin, hukuk kurallarının tespit edilmesinde başvurulan yardımcı bir araçtır. Bu, doktrinin kendi başına bir normatif güç taşımadığı, ancak mevcut asli kaynakların (antlaşma, teamül) anlamını, kapsamını ve uygulama biçimini netleştirmek için kullanıldığı anlamına gelir. Dolayısıyla kuralı 'yaratmaz', kuralın 'ne olduğunu belirlemeye' (determination) hizmet eder.

Step-by-Step Solution

1
UAD Statüsü 38. maddeyi analiz et.
Doktrinin 38/1-d bendinde 'yardımcı kaynak' (subsidiary means) olarak sınıflandırıldığı görülür.
Uluslararası hukukun kaynakları arasındaki hiyerarşiyi ve işlevi belirlemek için yasal dayanağa ihtiyaç vardır.
2
Asli ve yardımcı kaynak farkını belirle.
Asli kaynaklar (antlaşma, teamül, genel ilkeler) kural koyar; yardımcı kaynaklar (doktrin, yargı kararları) var olan kuralı açıklar.
Öğretinin 'kural yaratıcı' (constitutive) değil, 'kural belirleyici' (declaratory/evidentiary) olduğunu anlamak gerekir.
3
Seçenekleri bu işlevsel ayrım üzerinden değerlendir.
Doğru yanıtın doktrini 'kanıt aracı' olarak niteleyen ifade olduğu sonucuna varılır.
Uluslararası hukukta doktrinin temel işlevi, uyuşmazlık çözülürken hakimin hukuk kuralını bulmasına (determination) yardım etmektir.

Key Concept

Doktrinin (Öğretinin) Yardımcı Kaynak Niteliği

Practice More

Uluslararası hukukun diğer bir yardımcı kaynağı olan 'yargı kararlarının' doktrin ile benzerliklerini ve farklılıklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Doktrin (Öğreti)

More questions from this topic