Uluslararası hukukta bir siyasi topluluğun devlet niteliğini kazanabilmesi ve bu niteliğini hukuk düzeni içerisinde koruyabilmesi açısından "etkin hükümet" (effective government) unsuru merkezi bir rol oynamaktadır.
Buna göre, devletin kurucu unsurlarından biri olan "hükümet" ve onun "etkinliği" kriteri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk ilkeleriyle bağdaşmaktadır?
- Bir devletin kuruluş aşamasında hükümetin ülke üzerinde fiili kontrol kurması beklenirken, devlet bir kez kurulduktan sonra hükümetin otoritesini geçici olarak yitirmesi devletin hukuk kişiliğini ortadan kaldırmaz.Answer
- BMontevideo Sözleşmesi uyarınca, bir hükümetin "etkin" sayılabilmesi için mutlaka demokratik seçimlerle iş başına gelmiş olması ve halkın çoğunluğunun rızasını almış olması gerekir.
- CBir siyasi topluluğun devlet sıfatı kazanabilmesi için hükümetin varlığı yeterlidir; bu hükümetin ülke ve nüfus üzerinde fiili bir otorite kurup kurmadığı kurucu unsur açısından önem arz etmez.
- Dİç savaş veya anarşi durumlarında merkezi otoritenin tamamen çökmesi, devletin maddi unsurlarından biri olan hükümeti ortadan kaldırdığı için devletin uluslararası hukuk kişiliğini derhal sona erdirir.
- EHükümetin etkinliği kriteri, sadece devletin diğer devletlerle diplomatik ilişki kurabilme kapasitesini ifade eder ve iç egemenliğin tesisi ile bir ilgisi bulunmamaktadır.
Answer
Bir devletin kuruluş aşamasında hükümetin fiili kontrolü aranırken, devlet oluştuktan sonraki otorite kayıplarının devletin kişiliğini sona erdirmemesi doğrudur.
Doğru seçenek, uluslararası hukukun temel prensiplerinden biri olan 'Devletin Sürekliliği' ilkesini ifade etmektedir. Bir devletin inşası sürecinde (nascent state) hükümetin ülke üzerinde etkin bir kontrole sahip olması zorunludur. Ancak bu nitelik kazanıldıktan sonra, iç savaş veya geçici anarşi durumları nedeniyle hükümet otoritesinin zayıflaması veya çökmesi (failed state senaryoları), o devletin uluslararası hukuk süjesi olma vasfını kendiliğinden sona erdirmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Devletin Sürekliliği (State Continuity) ve Etkin Hükümet İlişkisi
Hints
1
Devletin kurucu unsurlarından olan hükümetin sadece varlığı mı yoksa bir işlevi mi olması gerektiğini düşünün.
2
İç savaş yaşayan bir ülkenin (örneğin Somali veya Suriye) hükümet otoritesi zayıflasa da uluslararası alanda hâlâ bir devlet olarak temsil edilip edilmediğine odaklanın.
3
Devletin sürekliliği ilkesini (principle of continuity) hatırlayın; bu ilke hükümetin geçici kesintilerini devletin sonu olarak görmez.
Practice More
Montevideo Sözleşmesi'nin 3. maddesinde yer alan 'tanınmanın açıklayıcı niteliği' ile hükümetin etkinliği arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s