Question

Difficulty: EasyBağımlılık Teorisi

Andre Gunder Frank ve Raul Prebisch gibi düşünürlerin öncülük ettiği Bağımlılık Teorisi'ne göre dünya ekonomisi, sömüren ve sömürülen bölgeler arasındaki hiyerarşik bir ilişki üzerine kuruludur. Bu teorinin temel varsayımına göre, 'merkez' ve 'çevre' ülkeler arasındaki ekonomik ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?

  1. A
    Merkez ve çevre ülkeler arasında 'karşılıklı bağımlılık' ilkesine dayalı, her iki tarafın da kazandığı simetrik bir ilişki vardır.
  2. Kaynaklar ve ekonomik artı-değer, çevre ülkelerden merkez ülkelere doğru tek taraflı bir şekilde akmaktadır.Answer
  3. C
    Uluslararası sistemdeki anarşik yapı, hem merkez hem de çevre ülkeleri sadece askeri güçlerini artırmaya zorlamaktadır.
  4. D
    Çevre ülkelerin az gelişmişliği, bu ülkelerin kendi geleneksel toplumsal yapılarından ve iç dinamiklerinden kaynaklanmaktadır.
  5. E
    Serbest ticaret ve piyasa ekonomisi sayesinde tüm ülkeler karşılaştırmalı üstünlüklerini kullanarak ortak bir refah düzeyine ulaşmaktadır.

Answer

Ekonomik artı-değerin ve kaynakların çevre ülkelerden merkez ülkelere doğru akması
Bağımlılık Teorisi, dünya sistemini hiyerarşik bir merkez-çevre modeliyle açıklar. Bu modelde, çevre ülkelerdeki hammadde, ucuz işgücü ve ekonomik artı-değer, merkezdeki gelişmiş kapitalist ülkelere doğru akar. Bu süreç merkezin zenginleşmesine, çevrenin ise 'az gelişmişliğin geliştirilmesi' süreciyle yoksullaşmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Bağımlılık Teorisi'nin temel birimlerini belirleme
Dünya sistemi 'Merkez' (gelişmiş/sömüren) ve 'Çevre' (az gelişmiş/sömürülen) olarak ikiye ayrılır.
Teorinin yapısal analizini yapabilmek için temel aktörleri tanımlamak gerekir.
2
Aktörler arasındaki ilişki yönünü analiz etme
Çevre ülkeler hammadde ve ucuz işgücü sağlar; merkez ise bu artı-değere el koyarak kendi kalkınmasını finanse eder.
Bağımlılığın neden sömürüye dayalı olduğunu anlamak için kaynak akış yönünü tespit etmek gerekir.

Key Concept

Merkez-Çevre İlişkisi ve Artı-Değer Transferi

Hints

1
Bu teori, zengin ülkelerin neden zengin, fakir ülkelerin neden fakir kaldığını sistemin yapısıyla açıklar.
2
Liberal 'karşılıklı bağımlılık' kavramının aksine, buradaki bağımlılık tek taraflı bir sömürüdür.

Practice More

Bağımlılık Teorisi'nin bu merkez-çevre ikiliğine 'yarı-çevre' kavramını ekleyerek geliştiren Dünya Sistemleri Teorisi'ni (Wallerstein) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question