Question

Difficulty: MediumBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Modern uluslararası hukukta bireylerin (gerçek kişilerin) uluslararası hukuk kişiliğinin niteliği ve bu kişiliğin sağladığı 'aktif' ve 'pasif' ehliyet unsurları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bireylerin hukuki durumunu en doğru şekilde tanımlar?

  1. A
    Bireyler, uluslararası toplumun asli süjeleri olup devletlerle eşit düzeyde hak ve yükümlülük ehliyetine sahiptir.
  2. B
    Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği sadece insan hakları sözleşmeleriyle sınırlı olup uluslararası cezai sorumluluğu kapsamamaktadır.
  3. Bireyler, devletlerin iradesiyle oluşturulan normlar çerçevesinde hak talep edebilen ve uluslararası suçlardan sorumlu tutulabilen, türev ve sınırlı bir kişiliğe sahiptir.Answer
  4. D
    Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği mutlak ve asli bir nitelik taşıdığından devletlerin bu kişiliği sınırlandırma yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Klasik hukuk anlayışında olduğu gibi günümüzde de bireyler uluslararası hukukun sadece nesnesi (objesi) konumundadır ve hiçbir süje ehliyetine sahip değildir.

Answer

Bireylerin devletlerin iradesiyle oluşturulan normlar çerçevesinde hak talep edebilen (aktif ehliyet) ve uluslararası suçlardan sorumlu tutulabilen (pasif ehliyet), türev ve sınırlı bir kişiliğe sahip olması.
Doğru yanıt, modern uluslararası hukuk doktrinini yansıtmaktadır. Bireyler, devletlerin aksine, kişiliklerini doğrudan uluslararası hukuktan değil, devletlerin antlaşmalar yoluyla gösterdikleri iradelerinden alırlar (türev kişilik). Ayrıca, bireylerin uluslararası alandaki yetkileri (aktif ehliyet: başvuru hakkı) ve sorumlulukları (pasif ehliyet: cezai sorumluluk) belirli alanlarla (insan hakları, savaş suçları vb.) kısıtlıdır (sınırlı kişilik).

Step-by-Step Solution

1
Bireyin uluslararası hukuk sistemindeki konumunu, devletlerin 'asli' süjeliği ile karşılaştırarak analiz edin.
Bireylerin hak ve yetkilerinin devletlerin rızasına (antlaşmalara) dayandığı, bu nedenle 'asli' değil 'türev' bir kişiliğe sahip olduğu görülür.
Uluslararası hukukta kişiliğin kaynağı, süjenin niteliğini (asli/türev) belirleyen temel unsurdur.
2
Bireyin sahip olduğu 'aktif' ve 'pasif' ehliyet kavramlarını değerlendirin.
Aktif ehliyetin (hak arama/başvuru) AİHM gibi mekanizmalarla, pasif ehliyetin (cezai sorumluluk) ise Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kurumlarla somutlaştığı tespit edilir.
Bireyin süje ehliyeti hem hakları hem de ödevleri (sorumlulukları) kapsayan iki yönlü bir yapıdır.
3
Elde edilen verileri birleştirerek bireyin modern hukuk statüsünü tanımlayın.
Bireylerin 'türev' ve 'sınırlı' bir uluslararası hukuk kişiliği olduğu sonucuna ulaşılır.
Bireyler devletlerle aynı yetkilere (antlaşma yapma, savaş açma vb.) sahip olmadıkları için ehliyetleri her zaman sınırlıdır.

Key Concept

Bireylerin Türev ve Sınırlı Uluslararası Hukuk Kişiliği

Practice More

Bireyin pasif ehliyeti kapsamında Nuremberg ve Tokyo Mahkemeleri'nin tarihsel önemi ile Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Roma Statüsü çerçevesindeki yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question