Examkin

Question

Difficulty: MediumHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller

Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (ILC) 'Devletin Uluslararası Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu' taslak maddeleri uyarınca; bir devletin, uluslararası bir yükümlülüğüyle bağdaşmayan bir fiilinin 'zaruret hali' (necessity) kapsamında değerlendirilerek hukuka aykırılığının ortadan kalkabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmesi şarttır?

  1. Söz konusu fiilin, devletin temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeye karşı korumak için başvurabileceği tek yol olmasıAnswer
  2. B
    Fiilin, devletin kontrolü dışındaki karşı konulamaz bir güç veya öngörülemeyen bir olay sonucunda fiziksel olarak imkansız hale gelmesi
  3. C
    Fiilin, bir devlet görevlisinin kendi hayatını veya gözetimi altındaki kişilerin hayatını kurtarmak amacıyla işlenmiş olması
  4. D
    Fiilin, mağdur devletin daha önce işlediği bir aykırı fiile yanıt olarak ve onu hukuka uymaya zorlamak amacıyla gerçekleştirilmesi
  5. E
    Yükümlülüğün ihlal edildiği devletin, söz konusu fiilin işlenmesinden önce bu duruma ilişkin geçerli bir onay vermiş olması

Answer

Söz konusu fiilin, devletin temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeye karşı korumak için başvurabileceği tek yol olması
Zaruret hali, Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Taslak Maddeleri'nin 25. maddesinde son derece dar bir çerçevede düzenlenmiştir. Bir devletin hukuka aykırı fiilinin bu kapsamda meşru sayılabilmesi için eylemin, devletin temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeye karşı korumak adına başvurabileceği 'tek yol' olması şarttır. Burada devlet, bir yükümlülüğü ihlal etmek ile hayati bir menfaatini kaybetmek arasında bir seçim yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kavramın tanımlanması
Zaruret hali (necessity), devletin 'temel bir menfaatini' (essential interest) korumak için hukuka aykırı bir eylemi 'tek yol' olarak gerçekleştirmesidir.
Hukuka aykırılığı kaldıran diğer hallerden ayrılması için temel kriterlerin belirlenmesi gerekir.
2
Şartların analizi
ILC Madde 25 uyarınca tehlike 'ağır ve yakın' (grave and imminent) olmalı ve fiil bu tehlikeyi savuşturmanın tek yolu olmalıdır.
Zaruret halinin dar yorumlanan bir istisna olması, bu kümülatif şartların varlığını zorunlu kılar.
3
Sınırlamaların kontrolü
Fiil, diğer devletlerin veya uluslararası toplumun temel menfaatlerine ciddi zarar vermemelidir.
Menfaatler dengesi gözetilmeden zaruret hali ileri sürülemez.

Key Concept

Zaruret Hali (Necessity) ve Şartları

Hints

1
Zaruret halinde devletin hayati bir çıkarını korumak için 'bilinçli' ama 'zorunlu' bir tercihi söz konusudur.
2
Mücbir sebep ile zaruret hali arasındaki en büyük fark, mücbir sebepte 'irade dışılık' ve 'imkansızlık' varken zaruret halinde 'başka yol kalmaması' durumunun olmasıdır.

Practice More

Zaruret halinin jus cogens (emredici) kuralları ihlal edip edemeyeceğini ve devletin tehlikenin oluşumuna katkıda bulunup bulunmadığının sonucunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller