Question

Difficulty: MediumKişisel Yetki (Aktif Şahsilik İlkesi)

Zümrüt Devlet vatandaşı olan ve özel bir enerji şirketinde danışman olarak çalışan (A), teknik bir inceleme amacıyla gittiği Yakut Devlet topraklarında yerel mevzuatı ihlal ederek kasten mala zarar verme suçu işlemiştir. Olayın ardından Yakut Devlet makamlarınca hakkında herhangi bir cezai işlem tesis edilmeyen (A), kısa süre sonra kendi ülkesine dönmüştür. Zümrüt Devlet yargı makamlarının, söz konusu fiilin kendi ülkesi dışında işlenmiş olmasına rağmen failin kendi vatandaşı olması gerekçesiyle (A) üzerinde yargı yetkisi tesis etmesi uluslararası hukukta aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ifade edilir?

  1. A
    Mülkilik İlkesi
  2. Aktif Şahsilik İlkesiAnswer
  3. C
    Pasif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Answer

Aktif şahsilik ilkesi, devletin kendi vatandaşının yurt dışında işlediği bir suç nedeniyle sahip olduğu fail temelli yargı yetkisidir.
Aktif şahsilik ilkesi, uluslararası hukukta bir devletin kendi vatandaşlarının sınırları dışında işledikleri suçlar üzerinde sahip olduğu yargı yetkisini ifade eder. Soruda Zümrüt Devlet, Yakut Devlet'te suç işleyen kendi vatandaşı (A) üzerinde, sırf kendi vatandaşı olması nedeniyle yargı yetkisi kullanmaktadır; bu durum tam olarak aktif şahsilik tanımına uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki failin ve fiilin konumunu belirlemek
Fail (A), Zümrüt Devlet vatandaşıdır ve suç Yakut Devlet topraklarında (yabancı bir ülkede) işlenmiştir.
Yargı yetkisi türünü belirlemek için suçun nerede ve kim tarafından işlendiği temel veridir.
2
Yargı yetkisi talebinin hukuki dayanağını analiz etmek
Zümrüt Devlet, yetkisini suçun kendi ülkesinde işlenmesine veya mağdurun kendi vatandaşı olmasına değil, bizzat 'failin kendi vatandaşı olmasına' dayandırmaktadır.
Uluslararası hukukta devletlerin kişisel yetki alanı, vatandaşlık bağı üzerinden şekillenir.
3
İlgili uluslararası hukuk ilkesini tespit etmek
Vatandaşlık bağına dayalı bu 'fail temelli' yetki kullanımı Aktif Şahsilik İlkesi'dir.
Aktif şahsilik, failin (suç işleyenin) devletle olan uyrukluk bağını esas alan kişisel yetki türüdür.

Key Concept

Kişisel Yetki kapsamında Aktif Şahsilik İlkesi (Nationality Principle / Active Personality)

Hints

1
Devletin yetki kullanma gerekçesinin 'failin kimliği' mi yoksa 'mağdurun kimliği' mi olduğuna dikkat edin.
2
Failin kendi vatandaşı olması durumunda kullanılan yetki türü, 'aktif' bir bağın sonucudur.
3
Kişisel yetki türlerinden olan bu ilke, devletin vatandaşlık bağı üzerinden fail üzerinde kurduğu kontrole dayanır.

Practice More

Vatandaşın yabancı ülkede işlediği her suçta bu ilkenin mutlak uygulanıp uygulanamayacağını (çifte suçluluk şartı gibi) araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question