Examkin

Question

Difficulty: MediumDevlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)

Vega Devleti'nin görev süresi sona ermiş olan eski Dışişleri Bakanı, tatil amacıyla bulunduğu komşu bir ülkede gözaltına alınmıştır. İlgili şahsın, hem bakanlığı döneminde tamamen özel kapasitesiyle yürüttüğü şahsi ticari faaliyetlerinden kaynaklanan yolsuzluk iddiaları hem de görevdeyken resmi sıfatıyla verdiği bazı talimatların uluslararası hukuku ihlal ettiği gerekçesiyle yerel makamlarca yargılanması talep edilmektedir.

Buna göre, Uluslararası Adalet Divanının 2002 tarihli Tutuklama Emri (Yerodia) Davası'nda ortaya koyduğu ilkeler çerçevesinde, söz konusu eski Dışişleri Bakanının bağışıklık statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Görevden ayrılmasıyla birlikte kişisel bağışıklığı (ratione personae) sona erdiğinden, bakanlığı döneminde tamamen özel kapasitesiyle gerçekleştirdiği eylemlerden ötürü bulunduğu ülkenin ulusal mahkemelerinde yargılanabilir.Answer
  2. B
    Bağışıklık kurumu maddi bir cezasızlık (impunity) sonucu doğurduğundan, kişi görevden ayrılmış olsa dahi görev dönemindeki hiçbir eyleminden dolayı yetkili uluslararası ceza mahkemelerinde dahi yargılanamaz.
  3. C
    Yabancı ülke mahkemelerinde yargılanabilmesi için, devletin feragatinden ziyade şahsa sıkı sıkıya bağlı olan bağışıklık hakkından bizzat eski bakanın açıkça feragat etmesi hukuki bir zorunluluktur.
  4. D
    Eski bakanın görevdeyken yetkisini aşarak (ultra vires) verdiği emirler temsil ettiği devlete isnat edilemeyeceği için, söz konusu resmi eylemlerde işlevsel bağışıklıktan (ratione materiae) yararlanması mümkün değildir.
  5. E
    İşlevsel bağışıklık (ratione materiae) süreklilik arz ettiğinden, bakanın görev süresi içindeki özel hukuk niteliğindeki şahsi ticari işlemleri (jure gestionis) de bu zırhın koruması altındadır ve yargılamaya engel teşkil eder.

Answer

Eski Dışişleri Bakanının görevden ayrılmasıyla kişisel bağışıklığının sona erdiğini ve görev döneminde tamamen özel kapasitesiyle işlediği iddia edilen fiillerden dolayı yabancı mahkemelerde yargılanabileceğini belirten seçenektir.
Uluslararası Adalet Divanı 2002 tarihli Yerodia (Tutuklama Emri) Davası kararında, görev süresi sona ermiş bir Dışişleri Bakanının kişisel bağışıklığını (ratione personae) kaybettiğini açıkça belirtmiştir. Bu aşamadan sonra kişi sadece görevdeyken resmi sıfatıyla gerçekleştirdiği eylemler için işlevsel bağışıklıktan (ratione materiae) yararlanmaya devam eder. Görev süresi içinde dahi olsa tamamen özel kapasitesiyle gerçekleştirdiği eylemler (örneğin şahsi ticari işlemler veya tatil amaçlı fiiller) bu korumanın dışındadır ve kişi bu fiillerinden dolayı yabancı ulusal mahkemelerde yargılanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Uluslararası Adalet Divanının Yerodia (Tutuklama Emri) Davası ilkeleri incelenir.
Görevdeki Dışişleri Bakanlarının yabancı mahkemeler önünde mutlak bir kişisel bağışıklığa (ratione personae) sahip olduğu, ancak bunun 'cezasızlık' anlamına gelmediği tespit edilir.
Olaydaki bağışıklığın sınırlarını ve hukuki doğasını anlamak için.
2
Görev süresi sona ermiş bir bakanın bağışıklık durumu değerlendirilir.
Kişisel bağışıklığın (ratione personae) görev bitimiyle tamamen ortadan kalktığı, geriye sadece görevdeyken devlet adına resmi kapasitede yapılan işlemler için işlevsel bağışıklığın (ratione materiae) kaldığı saptanır.
Eski bakanın hangi fiillerden dolayı yargılanıp yargılanamayacağını ayırmak için.
3
Olaydaki suç iddialarının mahiyeti analiz edilir.
Eski bakanın görevdeyken verdiği resmi talimatlar işlevsel bağışıklık kapsamında değerlendirilebilirken; tamamen özel kapasitesiyle yürüttüğü ticari faaliyetlerin hiçbir bağışıklık zırhına girmediği sonucuna ulaşılır.
Doğru seçeneği kesinleştirmek için.

Key Concept

Kişisel ve İşlevsel Bağışıklık (Ratione Personae / Ratione Materiae)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Devlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)