Examkin

Question

Difficulty: Very hardDevlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)

Omega Devleti'nin Başbakanı, uzun yıllar süren görev süresinin bitiminden sonra kişisel bir ziyaret için gittiği Delta Devleti'nde, kendi iktidarı döneminde sivil nüfusa karşı sistematik bir biçimde uluslararası suçlar işlediği iddiasıyla gözaltına alınmıştır. Uluslararası Adalet Divanının devletin en üst düzey yetkililerinden oluşan 'Üçlü' (Devlet Başkanı, Başbakan, Dışişleri Bakanı) yapının bağışıklıklarına dair tutuklama müzekkerelerine ilişkin emsal içtihatları dikkate alındığında, eski makam sahibinin hukuki statüsü ve yargılanabilirliği bağlamında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Eski Başbakanın görevden ayrılmasıyla beraber mutlak nitelikteki kişisel bağışıklığı (ratione personae) sona erer, ancak görev dönemindeki resmi fiilleri için işlevsel bağışıklığı (ratione materiae) kural olarak devam eder; bununla birlikte bağışıklığın usuli bir engel olması hukuken cezasızlık (impunity) anlamına gelmediğinden, kendi devletinin feragati veya yetkili uluslararası mahkemelerde yargılanması mümkündür.Answer
  2. B
    Üst düzey devlet görevlileri, görevde oldukları sürece mutlak yargı bağışıklığına sahip olduklarından, makamlarından ayrıldıktan sonra dahi hem resmi hem de özel kapasitedeki fiilleri için ömür boyu süren tam bir yargı muafiyetinden faydalanmaya devam ederler.
  3. C
    Kişinin görevdeyken gerçekleştirdiği uluslararası suçlar yetki aşımı (ultra vires) teşkil ettiğinden, bu fiillerin devlete isnat edilmesi veya işlevsel bağışıklık kapsamında korunması mümkün değildir; dolayısıyla Delta Devleti hiçbir koşula bağlı kalmaksızın yargılama başlatabilir.
  4. D
    Bağışıklık hakkı, kişinin şahsına sıkı sıkıya bağlı bir uluslararası hukuk teminatı olduğundan, söz konusu yargılamanın yapılabilmesi için eski Başbakanın Delta Devleti makamları önünde bağışıklığından bizzat feragat ettiğini beyan etmesi zorunludur.
  5. E
    Eski Başbakan görev süresi boyunca mutlak bir dokunulmazlık zırhına sahip olduğundan, makamındayken özel kapasitesiyle (private capacity) işlediği iddia edilen hiçbir fiil sonradan başka bir devletin mahkemelerince incelenemez ve bu durum cezasızlık ilkesinin doğal bir sonucudur.

Answer

Doğru seçenek, görevden ayrılan Başbakanın kişisel bağışıklığının sona erdiğini, resmi fiiller için işlevsel bağışıklığının sürdüğünü, ancak bağışıklığın mutlak bir cezasızlık yaratmayarak devletin feragati veya uluslararası mahkemelerde yargılanabilme ihtimalini barındırdığını ifade eden seçenektir.
Doğru olan seçenekte UAD'nin Yerodia (Tutuklama Müzekkeresi) davasında ortaya koyduğu temel prensipler eksiksiz özetlenmiştir. Görevi sona eren bir Başbakanın mutlak nitelikli kişisel bağışıklığı (ratione personae) kalkar. Görevde bulunduğu süre zarfındaki 'resmi fiilleri' için işlevsel bağışıklığı (ratione materiae) kural olarak varlığını korur. Ancak Divan, bağışıklığın (immunity) bir cezasızlık (impunity) yaratmadığının altını çizmiş; kişinin kendi ulusal mahkemelerinde, devletinin bağışıklıktan feragat etmesi durumunda yabancı mahkemelerde veya yargı yetkisine sahip uluslararası mahkemelerde pekâlâ yargılanabileceğini hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Uluslararası Adalet Divanının 'Üçlü' (Troika) makamlara yönelik bağışıklık kurallarını Yerodia kararı çerçevesinde analiz et.
Bu makamlardaki kişiler (Devlet Başkanı, Başbakan, Dışişleri Bakanı) görevdeyken hem resmi hem özel fiilleri için mutlak kişisel bağışıklığa (ratione personae) sahiptir.
Olayda kişinin görev süresinin bittiği vurgulandığı için zaman boyutundaki değişimi tespit etmek gereklidir.
2
Kişinin görevden ayrıldıktan sonraki bağışıklık durumunu (ratione materiae) belirle.
Kişi makamından ayrıldığında kişisel bağışıklığı düşer. Artık sadece görevdeyken 'resmi sıfatıyla' yaptığı eylemler için işlevsel bağışıklıktan (ratione materiae) yararlanır.
Eski görevlilerin yabancı mahkemelerdeki yargı muafiyetinin sınırlarını saptamak hedeflenmektedir.
3
Bağışıklık (immunity) ve cezasızlık (impunity) arasındaki hukuki farkı değerlendir.
Bağışıklık sadece usuli bir engeldir, kişinin cezai sorumluluğunu tamamen silmez. Kendi devleti feragat edebilir, kendi ulusal mahkemelerinde yargılanabilir veya uluslararası ceza mahkemelerinde hâkim karşısına çıkabilir.
Soru kökündeki uluslararası suçlar iddiasının mutlak cezasızlık doğurmadığını kanıtlamak için bu ayrım şarttır.

Key Concept

Devlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel) ile Cezasızlık Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Devlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)