Question

Difficulty: MediumUluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

Uluslararası hukukta devletler, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın her konuda hak ve borç ehliyetine (genel yetki) sahipken; uluslararası örgütler, yalnızca kurucu antlaşmalarında kendilerine verilen görevleri yerine getirmek ve amaçlarına ulaşmak için gerekli olan yetkileri kullanabilirler. Uluslararası örgütlerin hukuk kişiliğinin bu sınırlı ve amaca yönelik karakterini ifade eden temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uzmanlık İlkesiAnswer
  2. B
    Egemen Eşitlik İlkesi
  3. C
    Karşılıklılık İlkesi
  4. D
    Kurucu Tanıma İlkesi
  5. E
    Jus Cogens İlkeleri

Answer

Uluslararası örgütlerin yetkilerinin amaç ve görevleriyle sınırlı olduğunu ifade eden 'Uzmanlık İlkesi' doğru cevaptır.
Uluslararası örgütlerin hukuk kişiliği, devletler gibi 'asli' ve 'genel' değil, 'türev' ve 'sınırlı' bir nitelik taşır. Bu sınırlılığın temelini 'Uzmanlık İlkesi' oluşturur. Bu ilkeye göre bir örgüt, ancak kurucu antlaşmasında açıkça belirtilen veya bu görevleri yerine getirmek için zımnen gerekli olan yetkilere sahiptir. Bu durum örgütün işlevsel gereklilikleri (functional necessity) ile doğrudan bağlantılıdır.

Step-by-Step Solution

1
Devletler ve uluslararası örgütler arasındaki ehliyet farkını analiz etme
Devletlerin 'genel yetki'ye, örgütlerin ise 'sınırlı yetki'ye sahip olduğu belirlendi.
Örgütler devletler tarafından belirli amaçlarla kurulur.
2
Örgütün yetkilerini belirleyen hukuki dayanağı saptama
Yetkilerin kurucu antlaşma ve örgütün işlevleriyle (functional necessity) sınırlı olduğu görüldü.
Örgütlerin kişiliği 'türev' ve 'amaca yöneliktir'.
3
Bu hukuki durumu tanımlayan teknik kavramı belirleme
Uluslararası Adalet Divanı'nın da içtihatlarında vurguladığı 'Uzmanlık İlkesi' (Principle of Speciality) kavramına ulaşıldı.
Bu kavram, yetkilerin sadece uzmanlık alanı ve işlevlerle sınırlı olduğunu tanımlar.

Key Concept

Uzmanlık İlkesi (Principle of Speciality)

Hints

1
Uluslararası örgütlerin devletler tarafından belirli bir 'amaç' için kurulduğunu düşünün.
2
Bu kavram, örgütün yetkilerinin sadece kendi görev alanıyla sınırlı olduğunu belirtir.
3
Uluslararası Adalet Divanı, 1996 tarihli Nükleer Silahların Kullanımının Hukukiliği danışma görüşünde bu ilkeyi açıkça tanımlamıştır.

Practice More

Uluslararası örgütlerin kurucu antlaşmada yazılı olmayan ancak görevlerini yapabilmek için sahip oldukları varsayılan 'Zımni Yetkiler Kuramı' (Implied Powers) konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question