Uluslararası örgütlerin hukuk süjeliği, devletlerin asli ve sınırsız kişiliğinden farklı olarak "türev" ve "sınırlı" bir nitelik arz eder. Uluslararası Adalet Divanı'nın 1949 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Hizmetinde Uğranılan Zararların Tazmini" (Reparation for Injuries) kararı, örgütlerin bu statüsünü ve yetki sınırlarını netleştiren en temel emsaldir. Bu doğrultuda, uluslararası örgütlerin hukuki kişiliğinin kapsamı ve niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Örgütün kişiliği, kendisine verilen görevleri yerine getirebilmesi için gereken "işlevsel zorunluluk" ilkesine dayanır ve bu kişilik üye olmayan devletlere karşı da ileri sürülebilir niteliktedir.Answer
- BUluslararası örgütler, kurucu antlaşmalarıyla birlikte devletlerle tamamen eş değer, asli ve genel bir hukuk süjeliği kazanırlar.
- CÖrgütlerin hukuki kişiliği sadece kurucu metinde açıkça yazılı olan yetkilerle sınırlı olup, zımni yetkiler (implied powers) doktrini bu kişilik kapsamında kabul edilmez.
- DBir uluslararası örgütün hukuki kişiliği, rızası bulunmayan üçüncü (üye olmayan) devletler bakımından hiçbir hukuki hüküm ifade etmeyen "subjektif" bir niteliktedir.
- EUluslararası örgütlerin uluslararası hukukta hak ve yükümlülük ehliyeti bulunmakla birlikte, antlaşma yapma yetkileri (jus tractatuum) yalnızca devletlere özgüdür.
Answer
Uluslararası örgütlerin kişiliği, işlevsel zorunluluk ilkesine dayanır ve objektif nitelik taşıyabilir.
Uluslararası örgütler, devletlerin aksine sadece kendilerine verilen görevleri (işlevleri) yerine getirmek amacıyla kurulurlar. Bu nedenle yetkileri genel değil, görevleriyle sınırlıdır (işlevsel zorunluluk). 1949 tarihli karar, Birleşmiş Milletler'in üye olmayan devletlere karşı da tazminat talebinde bulunabileceğini, yani kişiliğinin objektif olduğunu ve kurucu antlaşmada yazmasa dahi görevini ifa için gereken zımni yetkilere sahip olduğunu tescil etmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İşlevsel Zorunluluk ve Objektif Kişilik (1949 Bernadotte Kararı)
Hints
1
Devletlerin kişiliği 'asli' iken örgütlerinkinin neden 'türev' olduğunu düşünün.
2
1949 Bernadotte (Reparation) davasının, örgütün üye olmayan bir devlete karşı tazminat isteme hakkı hakkındaki görüşünü hatırlayın.
Practice More
Uluslararası örgütlerin sorumluluğu ile devletlerin sorumluluğu arasındaki farkları inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s