Birleşmiş Milletler üyesi A devleti, taraf olduğu ve yabancı basın mensuplarının haklarını güvence altına alan bir antlaşmaya aykırı nitelikte kısıtlayıcı bir iç hukuk normu kabul etmiştir. Bu norma dayanarak, A devletinin güvenlik güçleri yasal yetki sınırlarını açıkça aşarak (ultra vires) ve keyfî bir biçimde yabancı bir gazetecinin mesleki ekipmanlarına el koymuştur. Olay neticesinde gazetecinin henüz iç hukukta dava açmadığı ve A devletine yönelik kanıtlanmış bir maddi zarar talebinin oluşmadığı bilinmektedir.
Bu olay bağlamında, A devletinin uluslararası sorumluluğunun doğması ve sorumluluğun "kurucu unsurları" hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk kurallarına göre doğrudur?
- Güvenlik güçlerinin eyleminin A devletine isnat edilebilmesi ve uluslararası yükümlülüğün ihlal edilmiş olması sorumluluğun doğması için yeterlidir; kural olarak ayrıca somut bir zarar veya devletin özel bir kusuru mutlak ön şart olarak aranmaz.Answer
- BGüvenlik güçleri yasal yetkilerini açıkça aştığı için söz konusu eylem A devletine isnat edilemez; bu nedenle kurucu unsurlardan olan isnadiyet şartı gerçekleşmediğinden sorumluluk doğmaz.
- CGazeteci henüz yerel mahkemelerde iç hukuk yollarını tüketmediği için uluslararası yükümlülüğün ihlali unsuru hukuken tamamlanmamıştır; dolayısıyla devletin sorumluluğundan hiçbir şekilde söz edilemez.
- Dİhlal edilen antlaşma kuralı emredici norm (jus cogens) niteliği taşımadığı için, olağan kuralların ihlali tek başına uluslararası sorumluluğun doğması için yeterli bir kurucu unsur sayılmaz.
- EOlayda henüz kanıtlanmış bir maddi zarar bulunmadığından kurucu unsurlar eksiktir ve zararın doğmaması ancak mücbir sebep hali kapsamında değerlendirilirse devletin sorumluluğu ortadan kalkar.
Answer
Güvenlik güçlerinin eyleminin devlete isnat edilebilir olması ve uluslararası yükümlülüğün ihlal edilmiş olmasının sorumluluğun doğması için yeterli olduğunu, zarar veya devletin kusurunun kural olarak mutlak bir ön şart olmadığını belirten ifade doğrudur.
Uluslararası Hukuk Komisyonunun (ILC) 2001 tarihli taslak maddelerinde belirtilen ikinci derece kurallar (secondary rules) uyarınca, uluslararası sorumluluğun doğabilmesi için iki kurucu unsur mutlak surette aranır: Fiilin devlet organlarına (yetki aşımı olsa dahi) isnat edilebilir olması ve mevcut uluslararası bir yükümlülüğün ihlal edilmesidir. Klasik yaklaşımların aksine, modern sorumluluk hukukunda kural olarak 'somut maddi zarar' veya 'devletin kusuru (kast/ihmal)', sorumluluğun doğması için genelgeçer ve zorunlu birer kurucu unsur olarak kabul edilmemektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sorumluluğun Kurucu Unsurları ve İsnadiyet
Estimated Time:1m 30s