Question

Difficulty: Mediumİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bir devletin emniyet görevlisi, sınır devriyesi sırasında kendisine verilen yazılı talimatların dışına çıkarak ve amirlerinden onay almaksızın komşu ülke topraklarına girmiş ve burada yabancı bir diplomata fiziksel müdahalede bulunmuştur. Aynı süreçte, ülkede mevcut hükümeti devirerek yeni bir hükümet kurmayı başaran bir ayaklanma hareketi de çatışmalar esnasında yabancı misyon binalarına zarar vermiştir.

Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri" hükümleri uyarınca, bu olaylardaki isnadiyet (atıf) kuralları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Emniyet görevlisinin yetkisini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği fiil, kişinin resmi sıfatla hareket etmesi nedeniyle devlete isnat edilir.Answer
  2. B
    Emniyet görevlisi talimatlara aykırı hareket ettiği için bu eylem bir özel şahıs fiili olarak kabul edilir ve devlete isnat edilemez.
  3. C
    Yönetimi ele geçiren ayaklanma hareketinin çatışma sürecindeki fiilleri, o dönemde henüz meşru bir hükümet sıfatı taşımadıkları için yeni devlete isnat edilemez.
  4. D
    Ayaklanma hareketinin fiilleri, ancak devrik hükümetin isyanı bastırmak için gerekli özeni (due diligence) göstermediği kanıtlanırsa yeni devlete isnat edilebilir.
  5. E
    Çatışmalar sırasında herhangi bir gruba bağlı olmayan sivil vatandaşların yabancı mülklere verdiği zararlar, devletin koruma yükümlülüğünü ihlal edip etmediğine bakılmaksızın doğrudan devlete isnat edilir.

Answer

Emniyet görevlisinin yetkisini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği fiil, kişinin resmi sıfatla hareket etmesi nedeniyle devlete isnat edilir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan Taslak Maddelerin 7. maddesi, bir devlet organının veya kamu yetkisi kullanan kişinin yetkisini aşması (ultra vires) veya talimatlara aykırı davranması halinde bile, eğer kişi resmi sıfatla hareket ediyorsa, bu fiilin devlete isnat edileceğini hükme bağlar. Senaryoda emniyet görevlisi devriye görevi sırasında bu fiili işlediği için eylem devlete atfedilir.

Step-by-Step Solution

1
Emniyet görevlisinin hukuki statüsünü belirle.
Görevli bir devlet organıdır ve olay anında resmi sıfatla (görev başında) hareket etmektedir.
İsnadiyet kuralları, aktörün devletle olan organik bağına göre değişir.
2
Yetki aşımı (ultra vires) durumunda isnadiyet kuralını uygula (UHK Madde 7).
Görevli talimatları çiğnese bile, eylemi devlete isnat edilir.
Uluslararası hukukta devletin, kendi organlarının davranışları üzerindeki kontrol sorumluluğu mutlaktır.
3
Başarılı olan ayaklanma hareketinin durumunu değerlendir (UHK Madde 10).
Hükümeti kurmayı başaran grubun fiilleri devlete isnat edilir.
Başarı, hareketin geçmişteki eylemlerini devletin kurumsal sürekliliği içine dahil eder.

Key Concept

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Ultra Vires Fiiller

Practice More

Başarısız olan bir isyan hareketinin fiilleri ile devletin bu isyanı önlemedeki ihmali (Due Diligence) arasındaki farkı inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question