2026 yılında, Güney Afrika Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren bir maden işletmesinde mühendis olarak çalışan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, aynı işletmede görevli bir Avustralya vatandaşı tarafından kasten öldürülmüştür. Fail, olaydan bir süre sonra tatil amacıyla Türkiye'ye giriş yapmış ve havalimanında kolluk kuvvetleri tarafından gözaltına alınmıştır. Türk yargı makamlarının, suçun Türkiye dışında işlenmiş olmasına ve failin yabancı olmasına rağmen, sadece maktulün Türk vatandaşı olması hasebiyle şüpheli hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca soruşturma başlatması, uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini belirleyen aşağıdaki ilkelerden hangisine dayanmaktadır?
- Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)Answer
- BAktif Kişisel Yetki (Aktif Şahsilik İlkesi)
- CKoruma Yetkisi (Koruma İlkesi)
- DEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)
- EMülkilik İlkesi (Ülkesellik İlkesi)
Answer
Türk yargı makamlarının, yabancı bir ülkede yabancı bir kişi tarafından bir Türk vatandaşına karşı işlenen suç üzerinde yetki iddia etmesi 'Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)' kapsamına girer.
Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisi kullanırken dayandıkları bağlardan biri olan Pasif Kişisel Yetki, bir suçun mağdurunun o devletin vatandaşı olması durumunda devletin yargılama yetkisine sahip olacağını öngörür. Senaryoda suç yurt dışında (Güney Afrika) işlenmiş ve fail yabancı (Avustralya) olmasına rağmen, mağdurun Türk vatandaşı olması Türkiye'ye bu ilke uyarınca yargılama yetkisi vermektedir (Türk Ceza Kanunu Madde 12 ile de uyumludur).
Step-by-Step Solution
Key Concept
Pasif Şahsilik İlkesi: Mağdurun uyrukluğuna dayalı yargı yetkisi.
Hints
1
Suçun nerede işlendiğine ve kimin zarar gördüğüne odaklanın.
2
Failin Türk vatandaşı olmadığı, ancak kurbanın Türk vatandaşı olduğu bir durumda Türkiye'nin yetkisi 'mağdur' odaklıdır.
3
Mağdurun (pasif tarafın) vatandaşlığına dayanan yetki ilkesi 'Pasif Şahsilik' olarak adlandırılır.
Practice More
Lotus Davası'nın (1927) Türkiye'nin yargı yetkisi konusundaki tarihsel önemini ve Türk Ceza Kanunu'ndaki mülkilik/şahsilik dengesini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s