Question

Difficulty: MediumHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Uluslararası hukukta uzay çalışmaları, nükleer enerjinin barışçıl kullanımı veya denizlerin petrolle kirletilmesi gibi 'yasaklanmamış ancak tehlike arz eden' faaliyetler sonucunda ortaya çıkan sorumluluk rejiminde; klasik sorumluluk hukukundaki 'hukuka aykırı fiil' (breach of obligation) şartının yerine geçen ve sorumluluğun doğması için zorunlu olan kurucu unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Zararın meydana gelmesinde ilgili devletin ağır kusurunun veya ihmalinin bulunması
  2. B
    Faaliyetin yürütüldüğü alan üzerinde ilgili devletin mutlak egemenlik hakkını kullanması
  3. Sınır ötesi somut bir zararın meydana gelmiş olmasıAnswer
  4. D
    Fiilin, devlet organları tarafından yetki aşımı (ultra vires) yoluyla gerçekleştirilmesi
  5. E
    Zarara uğrayan devletin veya kişilerin tüm iç hukuk yollarını tüketmiş olması

Answer

Hukuka uygun fiillerden kaynaklanan sorumlulukta sorumluluğun doğması için sınır ötesi somut bir zararın meydana gelmiş olması şarttır.
Uluslararası hukukta hukuka uygun (yasaklanmamış) fiillerden kaynaklanan sorumluluk rejiminde, sorumluluğun doğması için bir uluslararası hukuk kuralının ihlali aranmaz. Bunun yerine, faaliyetin sonucunda sınır ötesi somut bir zararın (significant transboundary harm) meydana gelmiş olması kurucu ve temel unsurdur. Bu rejim, tehlikeli faaliyetlerin yarattığı risklerin devletler arasında adil paylaşımını hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyetin niteliğini belirle
Söz konusu faaliyetler (uzay, nükleer vb.) uluslararası hukukta yasaklanmamış faaliyetlerdir.
Hukuka aykırı bir fiilin (yükümlülük ihlali) bulunmadığı durumlarda sorumluluğun türünü ayırt etmek gerekir.
2
Sorumluluk rejimini analiz et
Bu tür faaliyetler 'kusursuz sorumluluk' (strict liability) rejimine tabidir.
Yasaklanmamış faaliyetlerden doğan sorumlulukta, 'ihlal' unsuru yerini başka bir tetikleyiciye bırakır.
3
Kurucu unsuru tespit et
Sorumluluğun doğması için 'zarar' (damage) meydana gelmesi zorunludur.
Hukuka aykırı fiillerde zarar her zaman şart değilken, hukuka uygun fiillerde zarar olmadan tazmin yükümlülüğü doğmaz.

Key Concept

Kusursuz Sorumlulukta Zarar İlkesi

Practice More

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli Sorumluluk Maddeleri ile 2006 tarihli Zararın Paylaştırılması İlkeleri arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question