Uluslararası sorumluluk hukukunda, bir devletin hukuka aykırı bir fiilden sorumlu tutulabilmesi için söz konusu fiilin o devlete "isnat edilebilir" (atıf yapılabilir) olması temel bir şarttır. Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri" (2001) uyarınca isnadiyet kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki durumların hangisinde eylemin devlete isnat edilmesi mümkündür?
- ADevletin herhangi bir ihmali veya 'gerekli özen' (due diligence) yükümlülüğü ihlali olmaksızın, bir grup sivilin yabancı mülkiyetine zarar vermesi.
- BMevcut hükümete karşı ayaklanan ancak mücadele sonunda merkezi otorite tarafından tamamen etkisiz hale getirilen (başarısız olan) bir grubun haksız fiilleri.
- Bir devlet organı veya görevlisinin, kendisine verilen talimatları açıkça çiğneyerek yetki aşımında bulunması (ultra vires) ancak resmi sıfatıyla hareket etmesi durumunda işlediği fiiller.Answer
- DBir devletin kontrolü, talimatı veya yönlendirmesi altında bulunmayan, tamamen kendi adına hareket eden münferit vatandaşların haksız fiilleri.
- EÜlkedeki yabancı bir devletin elçilik çalışanlarının, kendi devletlerinin resmi görevleri dışında ve şahsi kapasiteleriyle gerçekleştirdikleri haksız fiiller.
Answer
Bir devlet organı veya görevlisinin resmi kapasiteyle hareket ederken yetki aşımında (ultra vires) bulunması durumunda işlediği fiiller devlete isnat edilir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun Taslak Maddeleri'nin 7. maddesi uyarınca, bir devlet organı veya kamu yetkisini kullanmaya yetkili kılınmış bir kişi, bu kapasiteyle hareket ettiği sürece yetkisini aşsa veya talimatlara aykırı davransa bile (ultra vires), bu eylemler devlete isnat edilir. Bu kural, devletlerin kendi görevlileri üzerindeki denetim sorumluluğunu ve uluslararası hukukun güvenliğini korumayı amaçlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İsnadiyet (Atıf) ve Ultra Vires Sorumluluğu
Estimated Time:1m 30s