Examkin

Question

Difficulty: MediumHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) "Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Dolayı Devletin Sorumluluğu" başlıklı taslak maddelerine göre, bir devletin uluslararası yükümlülüğüne aykırı bir fiilinin sorumluluğundan kurtulabilmesi için başvurabileceği hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hallerden biri de "zaruret hali"dir (necessity).

Buna göre, uluslararası hukukta zaruret halinin uygulanma şartları ve sınırları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Zaruret halinin ileri sürülebilmesi için, devleti ihlale zorlayan durumun devletin kontrolü dışında gelişen ve karşı konulması imkânsız olan bir maddi dış güçten kaynaklanması şarttır.
  2. B
    Devlet, hayati önem taşıyan temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeden korumak zorunda kaldığı durumlarda, zaruret halini gerekçe göstererek emredici bir kuralı (jus cogens) ihlal edebilir.
  3. Zaruret hali gerekçesiyle başvurulan fiilin, yükümlülüğün ihlal edildiği diğer devletin veya bir bütün olarak uluslararası toplumun temel bir menfaatine ağır bir zarar vermemesi gerekir.Answer
  4. D
    Zaruret hali savunmasına ancak, yükümlülüğü ihlal eden eylemin devlet organının veya onun gözetimi altındaki kişilerin hayatını kurtarmaya yönelik yegâne seçenek olduğu durumlarda başvurulabilir.
  5. E
    Zaruret halini ortaya çıkaran tehlikeli durumun meydana gelmesine ilgili devletin kendi davranışlarıyla katkıda bulunmuş olması, devletin bu savunmaya dayanmasına hukuken engel teşkil etmez.

Answer

Doğru yanıt, zaruret hali gerekçesiyle başvurulan fiilin diğer devletin veya uluslararası toplumun temel bir menfaatine ağır bir zarar vermemesi gerektiğini ifade eden seçenektir.
Zaruret hali, ILC Taslak Maddeleri 25. maddesinde katı şartlara bağlanmıştır. Bir devletin zaruret halini geçerli bir biçimde ileri sürebilmesi için, eylemin devletin temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeye karşı korumasının tek yolu olması ve yükümlülüğün ihlal edildiği diğer devletin (veya bir bütün olarak uluslararası toplumun) temel bir menfaatine ağır zarar vermemesi şarttır.

Step-by-Step Solution

1
Zaruret halinin (necessity) uluslararası hukukta (ILC Madde 25) hangi şartlara tabi olduğunu hatırlamak.
Zaruret hali, devletin temel bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeye karşı korumasının yegâne yolu olmalı ve yükümlülük altına girilen devletin veya uluslararası toplumun temel menfaatlerine ağır zarar vermemelidir.
Zaruret halinin temel sınırlarını ve istisnai doğasını belirlemek.
2
Seçeneklerdeki durumların hukuka aykırılığı ortadan kaldıran diğer hallerle (mücbir sebep, tehlike hali) ilişkisini kurmak.
Maddi dış güç ve imkânsızlık kavramlarının 'mücbir sebep', insan hayatı kurtarma amacının ise 'tehlike hali' olduğunu tespit etmek.
Benzer hukuki kavramlar arasındaki karmaşayı (distraktörleri) elemektir.
3
Jus cogens normların ve devletin kendi kusurunun (katkı yasağı) zaruret haliyle ilişkisini analiz etmek.
Jus cogens hiçbir hukuka uygunluk nedeni ile ihlal edilemez. Ayrıca, devlet tehlikeye kendi kusuruyla katkıda bulunmuşsa zaruret halini ileri süremez.
Zaruret halinin katı kısıtlamalarının doğru bilinip bilinmediğini teyit etmek.

Key Concept

Zaruret Hali Sınırları ve Uygulanma Şartları
Rate this question

Topics

Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller