Uluslararası Adalet Divanının 1949 tarihli "BM Hizmetinde Uğranılan Zararların Tazmini" (Bernadotte) tavsiye kararı, uluslararası örgütlerin hukuki kişiliğinin kapsamı ve niteliği konusunda temel bir içtihat oluşturmuştur. Bu karar çerçevesinde uluslararası örgütlerin uluslararası hukuk süjesi olma ehliyetleri, antlaşma yapma yetkileri (jus tractatuum) ve üçüncü devletlere karşı konumları belirli ilkelere bağlanmıştır.
Buna göre, uluslararası örgütlerin hukuki kişiliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ABölgesel veya sınırlı katılımlı tüm uluslararası örgütler, kuruluşlarından itibaren üyesi olmayan üçüncü devletler tarafından açıkça tanınmasalar bile tüm uluslararası topluma karşı ileri sürülebilen "objektif" (erga omnes) hukuki kişiliğe sahiptirler.
- BUluslararası örgütler de tıpkı devletler gibi asli uluslararası hukuk süjeleri kabul edildiklerinden, kuruluş amaçlarıyla sınırlı olmaksızın mutlak ve sınırsız bir uluslararası antlaşma yapma yetkisine sahiptirler.
- Uluslararası örgütlerin hak ve borç ehliyetleri devletlerinki gibi mutlak olmayıp, kurucu antlaşmalarında belirtilen amaçları gerçekleştirmekle sınırlı olan "işlevsel zorunluluk" (fonksiyonel) ilkesine tabidir.Answer
- DUluslararası örgütlerin hukuki kişiliği yalnızca kurucu antlaşmada açıkça yazılı olan yetkilerle sınırlı olup, örgütün amaçlarını gerçekleştirmesi için gereken zımni (örtülü) yetkileri kullanması daima yetki aşımı (ultra vires) sayılır.
- EUluslararası örgütlerin aldıkları tüm kararlar, tıpkı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarında olduğu gibi, üye olmayan devletler de dâhil olmak üzere tüm uluslararası toplum için doğrudan ve mutlak bağlayıcılığa sahiptir.
Answer
Uluslararası örgütlerin hak ve borç ehliyetleri devletlerinki gibi mutlak olmayıp, kurucu antlaşmalarında belirtilen amaçları gerçekleştirmekle sınırlı olan "işlevsel zorunluluk" (fonksiyonel) ilkesine tabidir.
Uluslararası Adalet Divanının Bernadotte kararında vurguladığı üzere, uluslararası örgütler devlet değildir ve devletlerle aynı mutlak hukuki kişiliğe sahip olamazlar. Bir örgütün hukuki kişiliği ve kapasitesi, kurucu antlaşmasında ona verilen görevleri yerine getirebilmesi için hukuken gerekli olduğu ölçüde vardır. Buna uluslararası hukukta 'işlevsel (fonksiyonel) zorunluluk' teorisi denir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İşlevsel Zorunluluk (Fonksiyonel Kişilik) ve Zımni Yetkiler