Examkin

Question

Difficulty: MediumSorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma

X Devleti vatandaşı olan ve Y Devleti'nde ikamet eden gazeteci Bay M, Y Devleti güvenlik güçleri tarafından haksız yere gözaltına alınmış ve ekipmanlarına el konulmuştur. Serbest bırakıldıktan hemen sonra, Y Devleti mahkemelerine herhangi bir başvuru yapmadan doğrudan X Devleti Dışişleri Bakanlığına giderek kendisi adına Y Devleti'nden tazminat talep edilmesi için diplomatik koruma hakkının kullanılmasını istemiştir. X Devleti de bu talebi kabul ederek Y Devleti'ne resmi bir nota vermiştir.

Uluslararası hukuka göre, bu olayda diplomatik korumanın işletilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Diplomatik koruma mekanizmasının hukuken geçerli şekilde işletilebilmesi için öncelikle Bay M'nin Y Devleti'ndeki mevcut ve etkili iç hukuk yollarını tüketmiş olması şarttır.Answer
  2. B
    Haksız fiil doğrudan Y Devleti'nin resmi organları tarafından işlendiğinden, iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralı aranmaz ve diplomatik koruma derhal başlatılabilir.
  3. C
    Bay M uluslararası hukukta doğrudan tam dava ehliyetine sahip bir süje olduğu için, diplomatik koruma talebi yerine doğrudan Uluslararası Adalet Divanında Y Devleti'ne karşı dava açmalıdır.
  4. D
    X Devleti'nin diplomatik koruma sürecini başlatabilmesi için, uyuşmazlığın çözümünde her iki devletin de Uluslararası Adalet Divanının yargı yetkisini önceden zorunlu olarak tanımış olması gerekir.
  5. E
    Güvenlik güçlerinin hukuka aykırı fiilleri yetki aşımı (ultra vires) niteliğinde kabul edileceğinden, bu fiiller Y Devleti'ne isnat edilemez ve diplomatik koruma talebinde bulunulamaz.

Answer

Diplomatik korumanın işletilebilmesi için mağdurun öncelikle zarar veren devletteki iç hukuk yollarını tüketmiş olması gerektiği ifadesi doğrudur.
Uluslararası teamül hukukuna ve Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) Diplomatik Koruma Maddelerine (2006) göre, diplomatik korumanın geçerli bir şekilde işletilebilmesi için mağdur olan kişinin, zarar veren devletin yargısal veya idari sistemindeki mevcut ve etkili iç hukuk yollarını tüketmiş olması zorunlu bir ön şarttır. Olayda Bay M mahkemeye gitmeden Dışişleri Bakanlığına başvurmuştur, bu nedenle iç hukuk yolları tüketilmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki uyuşmazlığın taraflarını ve diplomatik koruma talebinin doğasını analiz et.
Bir devletin vatandaşı (Bay M), yabancı bir devlette (Y Devleti) zarara uğramış ve kendi devleti (X Devleti) aracılığıyla diplomatik koruma talep etmiştir.
Diplomatik korumanın unsurlarını belirlemek ve hangi kuralların uygulanacağını tespit etmek için.
2
Uluslararası hukukta diplomatik korumanın ön şartlarını değerlendir.
Diplomatik korumanın iki temel şartı vardır: 1) Tabiilik (Uyrukluk) bağının kesintisizliği, 2) İç hukuk yollarının tüketilmesi.
Olayda X Devleti'nin doğrudan diplomatik nota vermesinin hukuka uygunluğunu sınamak için.
3
Bay M'nin somut olaydaki davranışını ön şartlar ışığında incele.
Bay M, serbest bırakıldıktan hemen sonra Y Devleti mahkemelerine başvurmamış, yani iç hukuk yollarını tüketmemiştir. Dolayısıyla X Devleti'nin talebi şu aşamada hukuken eksiktir.
Seçenekler arasında doğru olan hukuki tespiti bulmak için.

Key Concept

İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi Ön Şartı
Rate this question

Topics

Sorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma