Question

Difficulty: MediumYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Birleşmiş Milletler'in başlıca yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yapısı, hâkimlerin seçimi ve yargı yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Birleşmiş Milletler üyesi devletler, Divan Statüsü'ne taraf olmaları hasebiyle tüm uluslararası uyuşmazlıklarında Divan'ın yargı yetkisini peşinen ve zorunlu olarak kabul etmiş sayılırlar.
  2. B
    Hâkimlerin seçimi sürecinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde yapılan oylamalarda daimi üyelerin sahip olduğu veto yetkisi uygulanır.
  3. C
    Uluslararası hukukta devletlerin yanı sıra, hükümet dışı kuruluşlar ve bireyler de hak ihlalleri iddiasıyla Divan nezdinde devletlere karşı taraf olma ehliyetine sahiptir.
  4. Divan hâkimleri, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi tarafından birbirinden bağımsız olarak seçilir ve her iki organda da salt çoğunluğu sağlayan adaylar seçilmiş kabul edilir.Answer
  5. E
    Divan tarafından belirli bir uyuşmazlık veya hukuki konu hakkında verilen danışma görüşleri (advisory opinions), tüm üye devletler üzerinde kazaî (yargısal) bir hüküm gibi kesin ve bağlayıcı sonuçlar doğurur.

Answer

Uluslararası Adalet Divanı hâkimlerinin Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi tarafından bağımsız olarak seçilmesi ve her iki organda da salt çoğunluk aranması doğrudur.
Divan hâkimlerinin seçim usulü, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi'nin eşgüdümlü ancak bağımsız iradesine dayanır. Her iki organda da salt çoğunluğu elde eden aday seçilir ve bu süreçte Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin veto hakkı bulunmaz. Bu durum, yargı organının bağımsızlığını korumayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Divan'ın yargı yetkisinin niteliğini değerlendiriniz.
Yargı yetkisi devletlerin rızasına dayalıdır (ihtiyari), otomatik zorunluluk yoktur.
Uluslararası hukukta egemenlik ilkesi gereği devletler yargı yetkisine rıza göstermelidir.
2
Dava ehliyeti (locus standi) kurallarını kontrol ediniz.
Sadece devletler çekişmeli davalarda taraf olabilir.
Statü Madde 34 uyarınca sadece devletler Divan önünde taraf olma hakkına sahiptir.
3
Seçim usulünü ve oylama kurallarını inceleyiniz.
Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi ayrı ayrı oylama yapar; veto hakkı işlemez ve salt çoğunluk gerekir.
Statü Madde 10, seçimlerin organlar arasında ayrım gözetmeksizin salt çoğunlukla yapılacağını hükme bağlamıştır.
4
Danışma görüşlerinin hukuki değerini belirleyiniz.
Görüşler tavsiye niteliğindedir, bağlayıcı değildir.
Yargısal uyuşmazlık kararlarından farklı olarak danışma görüşleri uyuşmazlığı nihai olarak çözen bir 'hüküm' niteliği taşımaz.

Key Concept

UAD Seçim Usulü ve Yargı Yetkisinin Dayanağı

Hints

1
Uluslararası Adalet Divanı bir 'zorunlu yargı' mercii midir yoksa devletlerin rızası mı aranır?
2
Güvenlik Konseyi'nin veto yetkisinin işlemediği nadir durumlardan birini hatırlayınız.

Practice More

Divan'ın 'ihtiyari kayıt' (zorunlu yargı yetkisi beyanı) mekanizmasını ve buna konulabilecek çekinceleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question