Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 36. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve "Seçimlik Şart" (Optional Clause) olarak bilinen mekanizmanın işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ABirleşmiş Milletler üyesi olan tüm devletler, BM Şartı'nı imzalamakla Divan'ın çekişmeli yargı yetkisini otomatik olarak ve her türlü uyuşmazlık için kabul etmiş sayılırlar.
- Bu beyanı veren devletler, aynı yükümlülüğü kabul eden diğer devletlere karşı Divan'ın yargı yetkisini, özel bir anlaşmaya gerek kalmaksızın ve kendiliğinden tanımış olurlar.Answer
- CSeçimlik Şart beyanında bulunan bir devlet, bu beyanı vermemiş olan bir devlete karşı Divan önünde uyuşmazlığı tek taraflı bir başvuru ile kesin olarak karara bağlatabilir.
- DSeçimlik Şart mekanizması, hem devletlerin hem de Birleşmiş Milletler ihtisas kuruluşlarının birbirleri aleyhine çekişmeli dava açabilmelerine olanak tanır.
- ESeçimlik Şart çerçevesinde verilen kararlar, hukuki nitelikleri bakımından Divan'ın danışma görüşleri gibi bağlayıcı olmayan tavsiye niteliğindedir.
Answer
Seçimlik Şart'ı kabul eden devletlerin, aynı yükümlülüğü kabul eden diğer devletlere karşı Divan'ın yargı yetkisini kendiliğinden ve özel bir anlaşma olmaksızın tanımış olması ifadesi doğrudur.
Doğru cevap olan ifade, UAD Statüsü'nün 36/2. maddesindeki düzenlemeyi tam olarak yansıtmaktadır. Seçimlik Şart beyanında bulunan devletler, aralarında hukuki bir uyuşmazlık çıktığında, uyuşmazlığı Divan'a götürmek için yeni bir özel anlaşma (tahkimname/compromis) yapmaya gerek duymaksızın Divan'ın yetkisini tanımış olurlar. Ancak bu durum, uyuşmazlığın diğer tarafının da benzer bir beyanda bulunmuş olması şartına bağlıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Seçimlik Şart ve Karşılıklılık İlkesi
Estimated Time:1m 15s