Uluslararası İlişkiler disiplininde 1990'lı yıllardan itibaren belirginleşen Rasyonalizm - İnşacılık (Konstrüktivizm) tartışması, aktörlerin kimlik ve çıkarlarının nasıl ele alındığı üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu tartışmada rasyonalist yaklaşımlar (neorealizm ve neoliberalizm), devlet çıkarlarını analize nasıl dahil etmektedir?
Buna göre, rasyonalist teorilerin devlet çıkarlarına yönelik temel varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?
- AÇıkarlar, aktörler arasındaki sosyal etkileşim ve kimlik inşası süreciyle sürekli olarak yeniden şekillenir.
- Çıkarlar, analize dışsal (verili) ve sabit kabul edilir; aktörlerin tercihleri bu değişmez çıkarlar doğrultusunda belirlenir.Answer
- CÇıkarlar, uluslararası hukukun ve evrensel ahlaki normların emrettiği ilkeler doğrultusunda idealist bir zeminde tanımlanır.
- DÇıkarlar, sadece devlet içindeki bürokratik yapıların kendi aralarındaki güç mücadelesi sonucunda tesadüfi olarak ortaya çıkar.
- EÇıkarlar, uluslararası sistemdeki anarşik yapının yarattığı kaos ortamında herhangi bir rasyonel zemine oturmadan şekillenir.
Answer
Çıkarların analize dışsal (verili) ve sabit kabul edildiği, aktör tercihlerinin bu doğrultuda belirlendiği yargısı doğrudur.
Rasyonalist yaklaşımlar (özellikle neorealizm ve neoliberalizm), devletlerin çıkarlarının uluslararası sistemdeki etkileşimden önce belirlendiğini varsayar. Bu yaklaşımlarda devletler, önceden sahip oldukları (genellikle hayatta kalma veya refah gibi) çıkarlarını anarşik bir yapıda en üst düzeye çıkarmaya çalışan rasyonel aktörler olarak modellenir. Bu nedenle çıkarlar 'analize dışsal' (exogenous) kabul edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rasyonalizmde Çıkarların Dışsallığı (Exogeneity of Interests)
Hints
1
Rasyonalist teoriler, devletlerin 'ne istediğini' sormaz, 'istediklerini nasıl elde ettiklerini' sorar.
2
Neorealizm ve neoliberalizmde devletlerin temel amacı (güvenlik veya mutlak kazanç) analiz başlamadan önce bellidir.
Practice More
İnşacıların rasyonalistlere yönelttiği 'aktör-yapı' (agent-structure) eleştirisini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:45s