Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemleri arasında yer alan uzlaştırma (conciliation); uyuşmazlığın, tarafların güvenini kazanmış tarafsız bir kurul veya komisyon tarafından hem maddi vakıalar hem de hukuki yönler açısından incelenerek bir çözüm önerisi sunulması sürecidir. Bazı çok taraflı uluslararası sözleşmelerde (örneğin 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi veya 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi) uyuşmazlığın çözümü için bu yönteme başvurulması 'zorunlu uzlaştırma' (mandatory conciliation) usulü olarak düzenlenmiştir.
Buna göre, 'zorunlu uzlaştırma' usulü ve bu süreç sonucunda hazırlanan komisyon raporunun hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AYönteme başvurulmasının zorunlu olması, komisyonun hazırladığı raporun da taraflar üzerinde tahkim kararları gibi kesin ve bağlayıcı bir sonuç doğurmasını sağlar.
- BUzlaştırma komisyonu, 'soruşturma' (inquiry) yönteminden farklı olarak maddi vakıaları tespit etme yetkisine sahip olmayıp sadece tarafları bir araya getiren bir 'arabuluculuk' organıdır.
- Uzlaştırma yöntemi sonucunda hazırlanan rapor, uyuşmazlığın çözümüne yönelik somut öneriler içerse de taraflar için hukuki bağlayıcılığı olmayan bir tavsiye niteliğindedir.Answer
- DZorunlu uzlaştırma süreci sonunda taraflardan birinin raporu kabul etmemesi, 'ahde vefa' (pacta sunt servanda) ilkesinin ihlali sayılır ve devletin uluslararası sorumluluğunu doğurur.
- EUzlaştırma komisyonu, raporunu hazırlarken sadece uyuşmazlık tarafı olan devletlerin iç hukuk kurallarını esas almak zorundadır; uluslararası hukuk kurallarına başvuramaz.
Answer
Uzlaştırma yöntemi sonucunda hazırlanan rapor, taraflar için hukuki bağlayıcılığı bulunmayan bir tavsiye niteliğindedir.
Uluslararası hukukta uzlaştırma yöntemi, diplomatik (yargı dışı) çözüm yolları arasında yer alır. Bu yöntemin en temel özelliği, tarafsız bir komisyonun sunduğu raporun ve çözüm önerilerinin hukuki bağlayıcılığının bulunmamasıdır. 'Zorunlu uzlaştırma' içeren sözleşmelerde dahi devletlerin yükümlülüğü sadece uyuşmazlığı komisyona sunmakla sınırlıdır; komisyonun getirdiği önerileri kabul edip etmemek devletlerin egemenlik yetkisindedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uzlaştırma Yönteminin Bağlayıcılığı ve Zorunlu Uzlaştırma Rejimi
Hints
1
Diplomatik çözüm yolları ile hukuki (yargısal) çözüm yolları arasındaki en temel fark, kararın bağlayıcılığıdır.
2
Uzlaştırma komisyonunun hazırladığı metne 'karar' değil, 'rapor' denilmesinin nedenini düşünün.
3
Antlaşmalarla getirilen 'zorunlu uzlaştırma' şartı, devletleri masaya oturmaya zorlar ancak masadaki öneriyi kabul etmeye zorlamaz.
Practice More
Uzlaştırma ile Tahkim arasındaki farkları 'kararın bağlayıcılığı' ve 'hakem seçimi' kriterleri üzerinden karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s