Question

Difficulty: MediumKişisel Yetki (Aktif Şahsilik İlkesi)

A Devleti vatandaşı olan bir lojistik uzmanı, ticari bir sözleşme görüşmesi için bulunduğu B Devleti'nde, çıkan bir tartışma sonucunda bir B Devleti vatandaşını kasten ağır şekilde yaralamıştır. Fiil B Devleti topraklarında gerçekleşmiş olmasına rağmen, A Devleti kendi ceza kanunları uyarınca failin kendi vatandaşı olması nedeniyle söz konusu olay üzerinde yargılama yetkisi olduğunu savunmaktadır.

Uluslararası hukukta devletin, kendi vatandaşının yurt dışında işlediği suçlar üzerinde sırf failin uyrukluğuna dayanarak kullandığı bu yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Pasif Şahsilik İlkesi
  2. B
    Mülkilik (Ülkesellik) İlkesi
  3. Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesiAnswer
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Answer

Uluslararası hukukta devletin, kendi vatandaşının yurt dışında işlediği suçlar üzerinde failin uyrukluğuna dayanarak kullandığı yargı yetkisi Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesi olarak tanımlanır.
Aktif şahsilik (kişisel yetki) ilkesi, bir devletin kendi vatandaşları tarafından ülke dışında işlenen suçlar üzerinde, failin o devletle olan uyrukluk bağından dolayı yargı yetkisi tesis etmesini sağlar. Sorudaki senaryoda A Devleti, suçun kendi ülkesinde işlenmemesine rağmen failin kendi vatandaşı olması sebebiyle yetki kullandığı için bu ilke doğrudan uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Failin ve mağdurun uyruğu ile suçun işlendiği yeri belirleyiniz.
Fail A vatandaşı, mağdur B vatandaşı, suç mahalli B Devleti ülkesidir.
Yargı yetkisi türünü belirlemek için fail, mağdur ve yer unsurları arasındaki ilişkiyi analiz etmek gerekir.
2
A Devleti'nin yargı yetkisi iddiasının temelini analiz ediniz.
A Devleti, failin kendi vatandaşı olması (uyrukluk bağı) nedeniyle yetki talep etmektedir.
Vatandaşlık bağına dayalı yetki, kişisel yetki kategorisine girer.
3
Kişisel yetkinin alt türünü (aktif/pasif) tespit ediniz.
Vatandaşlık bağı fail (suçu işleyen) tarafında olduğu için bu durum 'aktif' şahsiliktir.
Failin vatandaşlığına dayalı yetki aktif, mağdurun vatandaşlığına dayalı yetki pasif şahsilik ilkesidir.

Key Concept

Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesi

Hints

1
Yargı yetkisi iddiasında bulunan devletin (A Devleti), fail ile olan bağına odaklanın.
2
Failin (suçu işleyenin) vatandaşlığına dayanan yetki türü ile mağdurun (zarar görenin) vatandaşlığına dayanan yetki türünü ayırt edin.
3
Fail 'aktif' bir öznedir, mağdur ise 'pasif' bir konumdadır. Failin vatandaşlığı söz konusu olduğunda cevap 'aktif' olan ilkedir.

Practice More

Pasif şahsilik ilkesinin 'Lotus Davası'ndaki önemini ve Türkiye'nin bu konudaki tarihsel yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question