Question

Difficulty: MediumDiplomatik Ajanların Kişi Dokunulmazlığı ve Yargı Bağışıklığı

A Devleti’nin B Devleti nezdindeki büyükelçiliğinde diplomatik ajan olarak görev yapan Bay (T), görev yaptığı B Devleti'nde şahsi kazanç sağlamak amacıyla bir antika dükkânı işletmektedir. Bu dükkândaki bir ticari uyuşmazlık nedeniyle Bay (T) aleyhine B Devleti mahkemelerinde bir hukuk davası açılmıştır.

19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, Bay (T)’nin bu uyuşmazlıktaki hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Diplomatik ajanlar, hem cezai hem de hukuki uyuşmazlıklarda kabul eden devletin yargı yetkisinden hiçbir istisna olmaksızın tam bağışıklığa sahiptir.
  2. Diplomatik ajan, kabul eden devletin ülkesinde resmi görevleri dışında icra ettiği mesleki veya ticari faaliyetlere ilişkin hukuk davalarında yargı bağışıklığından yararlanamaz.Answer
  3. C
    Bay (T) aleyhine dava açılabilmesi için, diplomatik ajanın bu davanın görülmesine bizzat yazılı olarak rıza göstermesi yeterlidir.
  4. D
    Diplomatik ajanların ticari faaliyetlerde bulunması yasak olduğundan, bu kuralı ihlal eden ajan tüm diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklarını derhal ve kendiliğinden kaybeder.
  5. E
    Bay (T) hakkındaki dava, diplomatik ajanın resmi görevi devam ettiği sürece görülemez; ancak görev süresi sona erdikten sonra kabul eden devlet mahkemelerinde yargılama yapılabilir.

Answer

Diplomatik ajan, kabul eden devletin ülkesinde resmi görevleri dışında icra ettiği mesleki veya ticari faaliyetlere ilişkin hukuk davalarında yargı bağışıklığından yararlanamaz.
Doğru yanıt, diplomatik ajanın resmi görevleri dışında yürüttüğü ticari faaliyetlerin yargı bağışıklığı kapsamında olmadığını belirtmektedir. 19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 3131. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendi uyarınca; diplomatik ajanlar, kabul eden devletin ülkesinde resmi görevleri dışında icra ettikleri herhangi bir mesleki veya ticari faaliyetle ilgili olan eylemlerde hukuk ve idare yargısı bağışıklığından yararlanamazlar.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığın niteliğini belirle
Dava konusu uyuşmazlık, diplomatik ajanın şahsi kazanç için yürüttüğü bir ticari faaliyetten kaynaklanmaktadır.
Viyana Sözleşmesi'nde bağışıklık kapsamı, işlemin resmi mi yoksa özel mi olduğuna göre farklılık gösterir.
2
19611961 Viyana Sözleşmesi Madde 3131'i analiz et
Diplomatik ajanların ceza yargısı bağışıklığı mutlak iken, hukuk ve idare yargısı bağışıklığının üç temel istisnası (taşınmaz mal, miras, ticari faaliyet) olduğu saptanır.
Hukuk davalarında 'resmi görev dışı ticari faaliyet' istisnası, kabul eden devletin yargı yetkisini kullanmasına olanak tanır.
3
Doğru hukuki sonucu seç
Bay (T), yürüttüğü antika dükkânı faaliyeti nedeniyle B Devleti mahkemelerinde yargılanabilir.
Sözleşme'nin 31/1c31/1-c maddesi bu durumu açıkça bağışıklık dışı bırakmıştır.

Key Concept

Diplomatik Ajanların Hukuk Yargısı Bağışıklığının İstisnaları

Hints

1
Diplomatik ajanların ceza yargısı bağışıklığı ile hukuk yargısı bağışıklığı arasındaki 'mutlaklık' farkını düşünün.
2
Viyana Sözleşmesi Madde 3131'de yer alan özel hukuk davası istisnalarına (ticari faaliyet, miras, taşınmaz mal) odaklanın.
3
Ajanın dükkân işletmesi resmi göreviyle mi ilgilidir yoksa şahsi kazanç odaklı mıdır?

Practice More

Diplomatik ajanların şahsi konutlarının dokunulmazlığı ile bu istisnai yargılama süreçlerindeki icra bağışıklığı ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question