Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Tehlikeli Faaliyetlerden Kaynaklanan Sınır Ötesi Zarar Durumunda Zararın Paylaştırılmasına İlişkin İlke Taslakları' (2006) çerçevesinde değerlendirilen kusursuz sorumluluk (strict liability) rejimi, klasik devlet sorumluluğundan belirli yönleriyle ayrılmaktadır. Buna göre, hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk rejiminin temel niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Sorumluluğun doğması için bir uluslararası hukuk kuralının ihlali değil, izin verilen ancak yüksek risk taşıyan bir faaliyet sonucunda maddi bir zararın meydana gelmiş olması esastır.Answer
- BBu sorumluluk türü sadece devletin resmi organlarının doğrudan icra ettiği faaliyetler için geçerli olup, devletin ruhsatlandırdığı özel kişilerin faaliyetlerini kapsamaz.
- CFaaliyetin hukuka aykırı olması sorumluluğun kurucu unsuru olup, somut bir zarar meydana gelmese dahi devletin sorumluluğu doğar.
- DBu rejim kapsamında devletin sorumluluğu, sadece emredici hukuk kurallarının (jus cogens) ihlal edildiği sınırlı durumlarla sınırlandırılmıştır.
- ESorumluluğun işletilebilmesi için mağdur tarafın, faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında fail devletin kasıtlı veya ihmalkâr hareket ettiğini ispatlaması zorunludur.
Answer
Sorumluluğun doğması için bir uluslararası hukuk kuralının ihlali gerekmez; izin verilen ancak yüksek risk taşıyan bir faaliyet sonucunda maddi bir zararın meydana gelmiş olması yeterlidir.
Kusursuz sorumluluk rejimi, uluslararası hukukta devletlerin yasaklanmamış ancak tehlikeli faaliyetlerinden (ultra-hazardous activities) kaynaklanan sınır ötesi zararları tazmin etme yükümlülüğünü ifade eder. Bu rejimde klasik sorumluluğun aksine 'uluslararası bir yükümlülüğün ihlali' şartı aranmaz; sorumluluğun doğması için somut bir maddi zararın varlığı ve bu zararın söz konusu faaliyetle illiyet bağı olması yeterlidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan Sorumlulukta 'Zarar'ın Kurucu Rolü
Hints
1
Klasik devlet sorumluluğunda (ARSIWA 2001) bir kuralın çiğnenmiş olması gerekirken, burada faaliyetin yasak olup olmadığına değil sonucuna odaklanılır.
2
Uzay faaliyetleri veya nükleer enerji kullanımı gibi alanlarda devletlerin 'hukuka uygun' davrandığı ancak yüksek risk aldığı kabul edilir.
3
Bu rejimde 'Zarar' (Damage), sorumluluğun doğması için gerekli ve yeterli olan birincil şarttır; kural ihlali aranmaz.
Practice More
1972 Uzay Nesnelerinin Sebep Olduğu Zararlardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Sözleşmesi'ndeki 'mutlak sorumluluk' esaslarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s