Question

Difficulty: MediumHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Uluslararası hukukta devletlerin uzay çalışmaları, nükleer enerji üretimi ve tehlikeli atıkların sınır ötesi taşınması gibi faaliyetleri yürütürken ortaya çıkan zararlardan dolayı sorumlu tutulmasını ifade eden "hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk" rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sorumluluğun doğması için devletin faaliyet sırasında bir uluslararası hukuk kuralını veya antlaşma hükmünü açıkça ihlal etmiş olması gerekir.
  2. Bu sorumluluk rejiminde "zarar" (damage), sorumluluğun doğması için zorunlu ve kurucu (constitutive) nitelikte bir unsurdur.Answer
  3. C
    Devletin sorumlu tutulabilmesi için faaliyetin yürütülmesinde ağır bir kusurunun veya ihmalinin bulunduğu davacı tarafça ispatlanmalıdır.
  4. D
    Zarar gören tarafın devleti uluslararası alanda sorumlu tutabilmesi için öncelikle ilgili devletin iç hukuk yollarını tüketmiş olması şarttır.
  5. E
    Bu sorumluluk rejimi sadece Jus Cogens (emredici norm) niteliğindeki kuralların ihlal edilmesi durumunda uygulama alanı bulur.

Answer

Hukuka uygun fiillerden kaynaklanan sorumluluk rejiminde zararın meydana gelmiş olması, sorumluluğun doğması için kurucu bir unsurdur.
Hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk rejiminde, faaliyetin kendisi uluslararası hukuk tarafından yasaklanmamıştır. Bu nedenle, devletin sorumlu tutulabilmesi için bir kuralı ihlal etmesi gerekmez; ancak bu faaliyetten dolayı sınır ötesi bir 'zarar' (damage) doğması şarttır. Bu rejimde zarar, sorumluluğu doğuran kurucu (constitutive) bir unsurdur.

Step-by-Step Solution

1
Sorumluluk rejimlerinin ayrımını yapınız.
Geleneksel sorumluluk "hukuka aykırı fiile" (ihlale) dayanırken, nükleer ve uzay gibi alanlardaki sorumluluk "hukuka uygun" (yasaklanmamış) ancak riskli fiillere dayanır.
Sorumluluğun kaynağını belirlemek doğru rejimi seçmek için gereklidir.
2
Kusursuz sorumluluğun (strict liability) temel şartını belirleyiniz.
Hukuka uygun bir fiilde faaliyetin kendisi suç teşkil etmediği için, sorumluluk ancak üçüncü tarafların somut bir zarar görmesiyle tetiklenir.
Zarar unsurunun bu rejimdeki kurucu rolünü anlamak soruyu çözüme kavuşturur.

Key Concept

Hukuka Uygun Fiillerden Sorumlulukta Zarar Unsuru

Practice More

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli 'Tehlikeli Faaliyetlerden Kaynaklanan Sınır Ötesi Zararın Önlenmesi Taslak Maddeleri'ni inceleyerek önleme yükümlülüğü (due diligence) ile tazminat sorumluluğu arasındaki ilişkiyi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question