Examkin

Question

Difficulty: Very hardBağımlılık Teorisi

Uluslararası iş bölümü ve küresel refah eşitsizliklerini inceleyen bir kuramsal çerçeve, çevre ülkelerin az gelişmişliğini bu ülkelerin içsel bir yetersizliği olarak değil, küresel kapitalist sistemin işleyiş biçimiyle açıklar. Bu çerçeveye göre, klasik iktisat teorilerinin 'karşılaştırmalı üstünlükler' ilkesi, gerçekte çevre ülkelerin hammadde ihracatına hapsolmasını ve teknoloji yoğunluklu merkez ülkeler karşısında 'eşitsiz mübadele' yoluyla sömürülmesini sağlayan bir ideolojik araçtır.

Bahsedilen bu teorik perspektifin, dünya ticaret sistemindeki 'eşitsiz mübadele' mekanizması üzerinden vurguladığı temel olgu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ticaret hadlerinin çevre ülkeler aleyhine sürekli bozulması neticesinde, çevrede üretilen artı-değerin yapısal bir süreçle merkez ülkelere transfer edilmesi.Answer
  2. B
    Uluslararası sistemdeki aktörler arasındaki ekonomik etkileşimin, devletlerin birbirine olan hassasiyetlerini artırarak karşılıklı kazanca dayalı bir istikrar yaratması.
  3. C
    Küresel kapitalist sistemin sürdürülebilirliğinin, merkez ve çevre arasında tampon görevi gören 'yarı-çevre' kategorisindeki devletlerin varlığıyla açıklanması.
  4. D
    Az gelişmişliğin, çevre ülkelerin demokratik kurumlarını ve rasyonel-hukuksal bürokrasilerini inşa edememelerinden kaynaklanan içsel bir tıkanıklık olması.
  5. E
    Uluslararası anarşinin, devletlerin karşılıklı algıları ve kimlik inşaları üzerinden 'düşmanlık' kültürü içerisinde toplumsal olarak kurgulanması.

Answer

Ticaret hadlerinin çevre ülkeler aleyhine sürekli bozulması sonucunda çevredeki artı-değerin merkeze transfer edilmesi
Doğru yanıt, Bağımlılık Teorisi'nin en temel ve ayırt edici argümanı olan 'eşitsiz mübadele' ve 'artı-değer transferi' ilişkisini içermektedir. Teoriye göre, dünya sistemi öyle bir şekilde tasarlanmıştır ki; çevre ülkeler düşük katma değerli hammadde ihraç edip yüksek katma değerli sanayi ürünleri ithal ettikleri sürece, ticaret hadleri sürekli aleyhlerine gelişir ve çevrenin ekonomik kaynakları (artı-değer) sistemli bir şekilde merkeze akar.

Step-by-Step Solution

1
Kuramsal Çerçevenin Belirlenmesi
Soruda bahsedilen merkez-çevre vurgusu, sömürü ilişkisi ve 'eşitsiz mübadele' kavramları doğrudan Bağımlılık Teorisi'ni (Dependency Theory) işaret etmektedir.
Teoriyi doğru teşhis etmek, liberal ve inşacı kavramları elemek için ilk adımdır.
2
Eşitsiz Mübadele Kavramının Analizi
Prebisch-Singer teziyle de desteklenen bu kavram, birincil ürün (hammadde) fiyatlarının sanayi ürünleri karşısında düşmesiyle ticaret hadlerinin çevre aleyhine dönmesini ifade eder.
Kavramın teknik içeriğini anlamak, neden bir 'artı-değer transferi' gerçekleştiğini açıklar.
3
Klasik Teori Eleştirisinin Değerlendirilmesi
Bağımlılık teorisyenleri, Ricardo'nun karşılaştırmalı üstünlükler modelinin çevreyi hammadde üreticisi olarak dondurduğunu ve bu yolla merkezin zenginleştiğini savunur.
Sorunun kökündeki karşılaştırmalı üstünlükler eleştirisini cevaba bağlamak gerekir.
4
Doğru Seçeneğin Tespiti
Çevredeki artı-değerin yapısal bir mekanizmayla merkeze transfer edildiğini belirten ifade, teorinin temel iddiasını yansıtır.
Bağımlılık Teorisi'ne göre az gelişmişlik, gelişmişliğin bir yan ürünüdür.

Key Concept

Eşitsiz Mübadele (Unequal Exchange)

Practice More

Bağımlılık Teorisi ile Modernleşme Kuramı arasındaki temel varsayım farklılıklarını 'analiz düzeyi' ve 'tarihsellik' açısından karşılaştırınız.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Bağımlılık Teorisi

More questions from this topic