Examkin

Question

Difficulty: Mediumİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası teamül hukukunu kodifiye eden 'Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Dolayı Devletin Sorumluluğuna Dair Taslak Maddeler' (UHK/ILC belgesi) referans alındığında, isnadiyet (atıf) kurallarının uygulamasına ilişkin aşağıdaki hukuki senaryo değerlendirmelerinden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Siyasi iktidarı ele geçirerek yeni hükümeti kurmayı başaran bir silahlı muhalefet hareketinin, henüz iktidar olmadan önceki çatışma evresinde gerçekleştirdiği uluslararası hukuka aykırı fiiller, eylem tarihindeki gayriresmi statüleri nedeniyle yeni kurulan devlete isnat edilemez.
  2. B
    Otoriteye karşı silahlı ayaklanma başlatan ancak devletin meşru güçleri tarafından bütünüyle bastırılıp dağıtılan başarısız bir isyancı örgütün, eylemleri süresince üçüncü devletlerin vatandaşlarına verdiği maddi zararlar doğrudan devlete isnat edilir.
  3. C
    Hiçbir kamu gücü yetkisi bulunmayan özel şahısların, devletin güvenlik tedbirleri konusunda gerekli özen yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirmesine rağmen tamamen kendi inisiyatifleriyle yabancı diplomatik temsilciliklere saldırması, egemenlik alanı içinde gerçekleştiği için devlete isnat edilir.
  4. Resmi yetkiyle donatılmış bir devlet görevlisinin, resmi sıfatıyla hareket ettiği bir olayda yetki sınırlarını aşarak (ultra vires) veya kendisine verilen talimatlara açıkça aykırı davranarak bir yabancı uyrukluya zarar vermesi durumunda, bu eylem doğrudan ilgili devlete isnat edilir.Answer
  5. E
    Tamamen özel sermayeyle işletilen ve kamu gücü ayrıcalığı taşımayan ticari bir tüzel kişinin, devletin fiili kontrolü veya yönlendirmesi olmaksızın yürüttüğü uluslararası nitelikteki sivil havacılık faaliyetlerinde ortaya çıkan sözleşme ihlalleri doğrudan devlete isnat edilir.

Answer

Resmi yetkiyle donatılmış bir devlet görevlisinin, resmi sıfatıyla hareket ettiği bir olayda yetki sınırlarını aşarak (ultra vires) veya kendisine verilen talimatlara açıkça aykırı davranarak bir yabancı uyrukluya zarar vermesi durumunda, eylemin doğrudan devlete isnat edileceğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Taslak Maddeleri'nin 7. maddesine göre, bir devlet organı veya devlete ait kamu gücü yetkilerini kullanan bir kişi, bu sıfatla hareket ederken yetkisini aşsa veya amirlerinin talimatlarına aykırı davransa bile (ultra vires), söz konusu eylem uluslararası hukuk bağlamında doğrudan o devlete isnat edilir. Bu temel kural, devletlerin kendi iç hukuklarındaki karmaşık yetki sınırlandırmalarını mazeret göstererek uluslararası sorumluluktan kurtulmalarını engellemeyi amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünün ve isnadiyet kavramının analiz edilmesi
Sorunun, ILC Taslak Maddeleri bağlamında eylemlerin devlete isnat edilme şartlarını ve istisnalarını test ettiği belirlenir.
Doğru senaryoyu bulmak için öncelikle uluslararası sorumlulukta devlet organı, özel şahıs ve isyancı hareketlerin statülerinin hatırlanması gerekir.
2
Devlet organlarının yetki aşımı (ultra vires) durumunun değerlendirilmesi
Resmi sıfatla hareket eden bir devlet görevlisinin yetkisini aşması veya talimatlara aykırı davranması durumunda bile eylemin devlete isnat edileceği (Madde 7) tespit edilir.
Uluslararası hukukta, devletin kendi iç hukukundaki yetki sınırlarını öne sürerek uluslararası sorumluluktan kaçınmasına izin verilmez.
3
Özel şahıs ve isyancı hareket senaryolarının elenmesi
Başarılı isyanların eylemleri isnat edilir, başarısızlarınki edilmez. İhmali bulunmayan devlete ise özel şahıs veya bağımsız şirket eylemleri atfedilemez.
Diğer seçeneklerdeki hukuki değerlendirmelerin (isnat edilir/edilemez şeklindeki mutlak hükümlerin) ILC kurallarıyla çeliştiği doğrulanır.

Key Concept

Uluslararası Hukukta İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Ultra Vires Eylemler
Rate this question

Topics

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

More questions from this topic