Question

Difficulty: MediumDevletlerin Tek Taraflı İşlemleri

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 19741974 tarihli Nükleer Denemeler Davası kararı ve Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 20062006 yılında benimsediği "Devletlerin Tek Taraflı Beyanlarına İlişkin Rehber İlkeler" ışığında, bir devletin tek taraflı işleminin (unilateral act) hukuki bağlayıcılık kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli bir şart değildir?

  1. İşlemin muhatabı olan diğer devletlerin bu irade beyanını açıkça kabul etmiş olmasıAnswer
  2. B
    Beyanda bulunan kişinin, devleti uluslararası alanda bağlama yetkisine sahip bir makamda (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı veya Dışişleri Bakanı gibi) bulunması
  3. C
    Devletin, yaptığı açıklama ile kendisini hukuken bağlama niyetinin (animus obligandi) mevcut olması
  4. D
    İrade beyanının kamuya açık bir şekilde veya ilgili muhataplara ulaştırılacak bir yöntemle yapılması
  5. E
    Beyan edilen iradenin içeriğinin yeterince açık, net ve belirli olması

Answer

Diğer devletlerin açık kabulünün gerekmemesi
Uluslararası hukukta bir devletin tek taraflı bir beyanla (vaat, feragat vb.) kendini bağlayabilmesi için karşı tarafın (diğer devletlerin) bu beyanı kabul etmesi veya onaylaması zorunlu değildir. Eğer karşı tarafın kabulü gerekseydi, bu işlem 'tek taraflı işlem' değil, bir 'uluslararası antlaşma' (multilateral/bilateral agreement) olurdu. Nükleer Denemeler Davası'nda Fransa'nın yaptığı açıklama, diğer devletlerin kabulüne bakılmaksızın bağlayıcı sayılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tek taraflı işlemin tanımını analiz etme
Tek taraflı işlem, bir devletin başka bir iradeyle birleşmeksizin, tek başına hukuki sonuç yaratma yeteneğidir.
Bu işlemin otonom (bağımsız) karakterini anlamak çözümün temelidir.
2
UAD ve UHK kriterlerini gözden geçirme
Hukuki bağlayıcılık için; yetkili makam, bağlama niyeti (animus obligandi), aleniyet ve içerik netliği gereklidir.
Nükleer Denemeler Davası (19741974) bu kriterleri uluslararası hukuk içtihadına kazandırmıştır.
3
Antlaşmalar hukuku ile karşılaştırma yapma
Antlaşmalar karşılıklı rıza (consensus) gerektirirken, tek taraflı işlemlerde muhatabın rızası veya kabulü aranmaz.
Kabul şartı aranması durumunda işlem 'tek taraflı' olmaktan çıkar ve bir antlaşma niteliğine bürünür.

Key Concept

Tek Taraflı İşlemlerin Otonom Yapısı

Hints

1
Bir işlemin 'tek taraflı' olması, o işlemin geçerliliğinin başkalarının iradesine bağlı olup olmadığını düşünün.
2
Antlaşmalar ile tek taraflı işlemler arasındaki en temel fark, 'karşılıklı rıza' (consensus) unsurunun gerekliliğidir.

Practice More

Bu konuyu pekiştirmek için Uluslararası Adalet Divanı'nın Nükleer Denemeler Davası'ndaki (Fransa v. Yeni Zelanda/Avustralya) gerekçelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question