Question

Difficulty: HardPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Uruguay'ın Montevideo kentinde düzenlenen bir teknoloji fuarına katılan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir yazılımcı, fuar alanı dışında bir Arjantin vatandaşı tarafından gasp edilmiş ve fiziksel saldırıya uğrayarak yaralanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin, suçun faili yabancı bir devlet vatandaşı olmasına ve fiilin yabancı bir ülkede gerçekleşmesine rağmen, mağdurun kendi vatandaşı olması hasebiyle cezai yargı yetkisini tesis etmesi uluslararası hukukta aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ifade edilir?

  1. Pasif Şahsilik İlkesiAnswer
  2. B
    Aktif Şahsilik İlkesi
  3. C
    Mülkilik İlkesi
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Answer

Uluslararası hukukta devletin, vatandaşının yurt dışında mağdur olduğu bir suç nedeniyle yargı yetkisi kullanması Pasif Şahsilik İlkesi olarak tanımlanır.
Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini (jurisdiction) belirleyen ilkelerden biri olan Pasif Şahsilik (Pasif Kişisel Yetki) ilkesi, bir devletin kendi vatandaşına karşı ülke dışında işlenen suçlar nedeniyle cezai yargı yetkisini kullanabilmesini ifade eder. Senaryoda mağdurun Türk vatandaşı olması ve Türkiye'nin bu bağlantıya dayanarak yargılama yapmak istemesi, bu ilkenin doğrudan uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Fiilin gerçekleştiği yeri ve faillerin niteliğini belirlemek.
Olay Uruguay'da (yabancı ülke) gerçekleşmiş ve fail bir Arjantin vatandaşıdır (yabancı).
Mülkilik ve aktif şahsilik ilkelerinin elenmesi için bu tespit gereklidir.
2
Mağdurun uyrukluğunu ve devletin bağlantı noktasını tespit etmek.
Mağdur bir Türk vatandaşıdır ve Türkiye yargı yetkisini bu bağa dayanarak kurmaktadır.
Devletin yetkisini hangi 'şahıs' üzerinden kurduğunu anlamak ilkeyi netleştirir.
3
Yargı yetkisi türleri arasından uygun olanı seçmek.
Mağdur odaklı yetki pasif şahsilik (pasif kişisel yetki) ilkesidir.
Aktif şahsilik (fail odaklı) ile pasif şahsilik (mağdur odaklı) arasındaki temel ayrım budur.

Key Concept

Pasif Şahsilik İlkesi (Passive Personality Principle)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question