Question

Difficulty: Easyİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" uyarınca; bir devlet organının veya devlet yetkisi kullanmaya yetkili kılınmış bir kişi veya kuruluşun, kendisine verilen yetkiyi aşarak veya talimatlara aykırı bir şekilde hareket etmesi durumunda, söz konusu fiilin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili kural aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Söz konusu organ veya kişi resmi sıfatıyla hareket ettiği sürece, yetkisini aşmış olsa dahi fiil devlete isnat edilir.Answer
  2. B
    Yetki aşımı (ultra vires) söz konusu olduğu için fiil kişisel bir eylem sayılır ve devlete isnat edilemez.
  3. C
    Fiilin devlete isnat edilebilmesi için devletin bu eylemi daha sonra resmi bir beyanla açıkça benimsemesi şarttır.
  4. D
    Fiil ancak devletin iç hukukunda bu tür bir yetki aşımına açıkça izin verilmişse devlete isnat edilebilir.
  5. E
    Sadece hiyerarşik olarak en üst kademede bulunan devlet görevlilerinin yetki aşımları devlete isnat edilir, alt kademe memurlarınki edilmez.

Answer

Söz konusu organ veya kişi resmi sıfatıyla hareket ettiği sürece, yetkisini aşmış olsa dahi fiil devlete isnat edilir.
Uluslararası hukukta devletin sorumluluğuna ilişkin temel kural, devlet organlarının resmi sıfatla hareket ettikleri sürece yaptıkları tüm eylemlerin devlete isnat edilmesidir. 2001 tarihli UHK Taslak Maddeleri'nin 7. maddesi, bu organların kendi yetkilerini aşmaları veya üstlerinden aldıkları talimatlara aykırı davranmaları durumunda bile (ultra vires), bu eylemlerin devlete ait sayılacağını ve devletin uluslararası sorumluluğunun doğacağını hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Aktörün hukuki statüsünün tespiti
Eylemi gerçekleştiren kişi bir devlet organı veya devlet yetkisi kullanan bir birimdir.
Uluslararası sorumluluğun doğması için ilk adım fiilin bir devlet görevlisine ait olup olmadığını anlamaktır.
2
Eylemin hangi sıfatla yapıldığının analizi
Görevli, kendisine verilen talimatın dışına çıkmış olsa da eylemi "resmi sıfatı" (official capacity) altında yapmaktadır.
Resmi sıfat ile tamamen özel/şahsi hayat arasındaki ayrım isnadiyet için kritiktir.
3
UHK Taslak Maddeleri 7. Maddesinin (Ultra Vires Kuralı) uygulanması
Yetki aşımı veya talimatlara aykırılık, resmi sıfatla yapılan eylemin devlete atfedilmesini engellemez.
Devletlerin kendi organlarının faaliyetleri üzerindeki mutlak sorumluluğunu korumak ve üçüncü devletlerin mağduriyetini önlemek için bu kural esastır.

Key Concept

Yetki Aşımı (Ultra Vires) Durumunda İsnadiyet

Practice More

Başarılı olan bir ihtilal hareketinin, hükümet olmadan önceki dönemde gerçekleştirdiği eylemlerin yeni kurulan devlete isnat edilip edilemeyeceğini (Madde 10) inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question