Examkin

Question

Difficulty: HardHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Uluslararası hukukta devletlerin sorumluluğu kural olarak bir uluslararası hukuk kuralının ihlaline (internationally wrongful actinternationally\ wrongful\ act) dayanmaktadır. Ancak özellikle teknolojik gelişmeler ve çevre hukuku bağlamında, yürütülmesi yasaklanmamış fakat yüksek risk taşıyan faaliyetlerden (hazardous activitieshazardous\ activities) doğan zararların tazminini öngören "hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk" rejimi de gelişmiştir.

Buna göre, kusursuz sorumluluk (strict/absolute liabilitystrict/absolute\ liability) rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sorumluluğun doğabilmesi için devlet organının veya görevlisinin yetkisini aşarak (ultra vires) bir işlem tesis etmiş olması temel şarttır.
  2. B
    1972 Uzay Nesnelerinin Sebep Olduğu Zararlar İçin Uluslararası Sorumluluk Sözleşmesi uyarınca, bir uzay nesnesinin başka bir devletin uzay nesnesine yörüngede (uzayda) verdiği zararlar için de fırlatan devletin mutlak sorumluluğu söz konusudur.
  3. Bu rejimde "zarar" (damage), klasik sorumluluk hukukundan farklı olarak, sorumluluğun doğması için gereken kurucu ve asli bir unsurdur.Answer
  4. D
    Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2001 tarihli "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" (ARSIWA) maddeleri, bu sorumluluk türünün kapsam ve sonuçlarını düzenleyen genel hukuk kaynağıdır.
  5. E
    Bu sorumluluk rejiminin işletilebilmesi için mağdur olan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin öncelikle zarar veren devletin tüm iç hukuk yollarını tüketmiş olması zorunlu bir ön şarttır.

Answer

Kusursuz sorumluluk rejiminde zarar unsuru, sorumluluğun doğması için gereken kurucu bir unsurdur.
Kusursuz sorumluluk (strict liability) rejiminde, devletin yürüttüğü faaliyet (nükleer deneme, uzay çalışması vb.) uluslararası hukukça yasaklanmamıştır; dolayısıyla bir "hukuka aykırılık" yoktur. Hukuka aykırı bir fiil olmadığı için, devletin tazminat ödeme yükümlülüğünün doğması tamamen meydana gelen somut bir "zarar" olgusuna bağlanmıştır. Klasik sorumlulukta ise devlet bir yükümlülüğü ihlal ettiği an sorumlu hale gelir, zarar olmasa dahi hukuka aykırılığı tespit eden bir yargı kararı sorumluluğun sonucu olabilir.

Step-by-Step Solution

1
Klasik sorumluluk (ARSIWA) ile kusursuz sorumluluk arasındaki farkı belirle.
Klasik sorumlulukta ihlal (breachbreach) yeterlidir; kusursuz sorumlulukta fiil yasaklanmadığı için ihlal yoktur.
Sorumluluğun kaynağını tespit etmek için.
2
Zararın (damagedamage) bu iki rejimdeki hukuki statüsünü analiz et.
Klasik sorumlulukta zarar tazminatın miktarını belirleyen ikincil bir unsurdur; kusursuz sorumlulukta ise sorumluluğu başlatan temel şarttır.
Doğru seçeneği teorik olarak doğrulamak için.
3
Uluslararası belgeleri (Uzay Sözleşmesi, ARSIWA) kontrol et.
ARSIWA'nın bu konuyu kapsamadığını ve Uzay Sözleşmesi'nin ikili bir rejim (mutlak/kusur) öngördüğünü saptat.
Çeldiricileri elemek için.

Key Concept

Hukuka Uygun Fiillerden Sorumlulukta Zarar Unsurunun Kuruculuğu

Hints

1
Klasik sorumlulukta 'hukuka aykırı fiil' (breach) varken, bu rejimde fiil yasaklanmamıştır.
2
Fiil yasaklanmadığına göre, devleti tazminata zorlayan şey nedir? Sadece ihlal mi yoksa ortaya çıkan fiziksel sonuç mu?
3
Zarar unsuru klasik sorumlulukta tazminatın ölçüsü iken, kusursuz sorumlulukta sorumluluğun kendisinin doğuş nedenidir.

Practice More

1972 Uzay Sorumluluk Sözleşmesi'ndeki mutlak ve kusur bazlı sorumluluk ayrımını (Madde II ve III) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk