Question

Difficulty: HardÖzel Misyonlar (Ad Hoc Diplomasi) ve Uluslararası Örgüt Temsilcilikleri

Uluslararası hukukta devletlerin uluslararası örgütler nezdindeki daimi temsilcilikleri ile devletler arasındaki daimi diplomatik misyonların (büyükelçiliklerin) hukuki statüleri karşılaştırıldığında, temsilcilerin "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilan edilmesi ve ülkeden çıkarılması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Uluslararası örgüt nezdindeki temsilciler ev sahibi devlete değil örgüte akredite edildikleri için, ev sahibi devlet bu kişileri ikili diplomasideki gibi tek taraflı ve gerekçesiz bir kararla "persona non grata" ilan ederek sınır dışı edemez.Answer
  2. B
    Ev sahibi devlet, uluslararası örgüt temsilcilerini de tıpkı büyükelçiler gibi 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi uyarınca herhangi bir zamanda ve gerekçe göstermeksizin "persona non grata" ilan edebilir.
  3. C
    Uluslararası örgüt temsilcileri hakkında "persona non grata" işlemi yapılabilmesi için, öncelikle gönderen devletin bu kişinin yargı bağışıklığından açıkça feragat etmiş olması zorunludur.
  4. D
    Daimi temsilcilerin göreve başlaması için ev sahibi devletten "agreman" alınması zorunlu olduğundan, ev sahibi devlet bu onayı geri çekerek kişiyi her zaman ülkeden çıkarabilir.
  5. E
    Uluslararası örgüt temsilcileri yalnızca ev sahibi devletin iç güvenliğine karşı ağır bir suç işledikleri takdirde, ilgili örgütün onayı alınmaksızın doğrudan sınır dışı edilebilirler.

Answer

Uluslararası örgüt nezdindeki temsilcilerin akreditasyonunun örgüte yapılması nedeniyle, ev sahibi devletin ikili diplomasideki gibi tek taraflı ve gerekçesiz bir kararla bu kişileri "persona non grata" ilan edemeyeceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru cevapta belirtildiği üzere, uluslararası örgüt temsilcileri ev sahibi devlete değil, doğrudan uluslararası örgüte akredite edilirler. Bu 'üç taraflı ilişki' (tripartite relationship) gereği, ev sahibi devletin bu kişiler üzerinde ikili diplomaside olduğu gibi (1961 Viyana Sözleşmesi Madde 9) mutlak ve gerekçesiz bir 'persona non grata' ilan etme yetkisi bulunmamaktadır. Temsilcinin ülkeyi terk etmesi ancak ayrıcalıkların kötüye kullanılması durumunda, ilgili örgüt ve gönderen devlet ile yapılacak istişareler sonucunda mümkün olabilir.

Step-by-Step Solution

1
Temsilcinin akreditasyon yapısını analiz etme
Daimi temsilci ev sahibi devlete değil, uluslararası örgüte atanmıştır.
Hukuki statünün temelini akreditasyon merkezi belirler.
2
Persona non grata yetkisini karşılaştırma
1961 Viyana Sözleşmesi'ndeki gerekçesiz PNG ilan etme hakkı sadece ikili diplomatik ilişkilerde (Büyükelçilik personeli için) geçerlidir.
Uluslararası örgütler nezdindeki temsilciliklerde ev sahibi devletin yetkisi sınırlıdır.
3
Örgüt merkezi anlaşmalarını (Headquarters Agreements) değerlendirme
Ev sahibi devlet ancak "ayrıcalıkların kötüye kullanılması" durumunda ve belirli bir istişare/tahkim sürecinden sonra temsilcinin ayrılmasını isteyebilir.
Örgütün işleyişinin ev sahibi devletin siyasi müdahalelerinden korunması amaçlanır.

Key Concept

Uluslararası örgüt nezdindeki temsilciliklerde üç taraflı hukuki ilişki ve ev sahibi devletin kısıtlı PNG yetkisi.

Practice More

1975 tarihli Evrensel Nitellikteki Uluslararası Örgütlerle İlişkilerde Devletlerin Temsili Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin yürürlük durumunu ve temel ilkelerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question