Uluslararası hukukta devletlerin yasaklanmamış ancak yüksek risk taşıyan faaliyetlerinden (nükleer enerji, uzay çalışmaları, tehlikeli maddelerin deniz yoluyla taşınması vb.) kaynaklanan sınır ötesi zararların tazmini rejimini ifade eden "hukuka uygun fiillerden kaynaklanan sorumluluk" (kusursuz sorumluluk) ile geleneksel "hukuka aykırı fiillerden kaynaklanan sorumluluk" karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki rejim arasındaki temel farklardan birini ortaya koymaktadır?
- Geleneksel sorumlulukta uluslararası bir yükümlülüğün ihlali (hukuka aykırılık) sorumluluğun doğması için yeterli iken, kusursuz sorumlulukta "zararın gerçekleşmiş olması" sorumluluğu doğuran temel ve kurucu unsurdur.Answer
- BKusursuz sorumluluk rejiminin işletilebilmesi için devletin faaliyet sırasında "gerekli özen" (due diligence) yükümlülüğünü ihlal ettiğinin kanıtlanması zorunludur.
- CDevlet görevlilerinin yetki aşımı (ultra vires) yaparak gerçekleştirdiği faaliyetlerden doğan zararlar, münhasıran hukuka uygun fiillerden kaynaklanan sorumluluk rejimi kapsamında tazmin edilir.
- DUzay Nesnelerinin Sebep Olduğu Zararlardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Sözleşmesi'nde olduğu gibi, bu rejimde sorumluluğun doğması için devletin "kusurlu" (fault) olduğunun ispatı gerekir.
- EUluslararası örf ve adet hukukuna göre, tüm devlet faaliyetlerinden kaynaklanan sınır ötesi zararlar kusursuz sorumluluk kapsamında genel bir tazminat yükümlülüğü doğurur.
Answer
Geleneksel sorumluluk rejiminde odak noktası yükümlülüğün ihlali iken, kusursuz sorumluluk rejiminde sorumluluğu doğuran kurucu unsur zararın varlığıdır.
Doğru yanıt, iki rejim arasındaki yapısal farkı vurgulamaktadır. Geleneksel devlet sorumluluğunda (ARSIWA metni çerçevesinde), devletin bir uluslararası yükümlülüğünü ihlal etmesi sorumluluğun doğması için yeterli bir şarttır ve maddi bir zararın oluşması her zaman zorunlu değildir. Buna karşın, nükleer veya uzay faaliyetleri gibi hukuka uygun ancak tehlikeli işlerde, faaliyetin kendisi yasaklanmadığı için sorumluluk ancak ve ancak bir zarar (damage) meydana geldiğinde ortaya çıkar. Bu rejimde zarar, sorumluluğun 'sonucu' değil, bizzat 'doğum sebebidir'.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kusursuz Sorumlulukta Zararın Kurucu Unsur Olması
Practice More
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 'Sınır Ötesi Zararların Önlenmesi' ve 'Sınır Ötesi Zararların Onarımı' taslak maddeleri arasındaki farkı inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s