Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" Taslak Maddeleri ile düzenlenen "tali kurallar" (secondary rules) rejimi çerçevesinde, bir uluslararası haksız fiilin mevcudiyeti ve sorumluluğun kurucu unsurları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sorumluluğun doğması için davranışın devlete isnat edilebilirliği ve bir uluslararası yükümlülüğün ihlali yeterli olup; kural olarak maddi-manevi bir zarar veya devletin kusuru rejimin genel kurucu unsurları arasında sayılmamıştır.Answer
- BUluslararası sorumluluğun oluşabilmesi için hukuka aykırılık ve isnadiyetin yanı sıra, ihlalden doğrudan etkilenen tarafın somut bir maddi zarara uğramış olması ve fiili işleyen organın kastının bulunması mutlak şarttır.
- CDevlet organlarının veya kamu gücü ayrıcalığı kullanan birimlerin yetkilerini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdikleri fiiller, devletin talimatı dışında kaldığı için hiçbir koşulda devlete isnat edilemez.
- DBir fiilin uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirilmesinde, ilgili devletin kendi iç hukukuna göre o fiilin hukuka uygun sayılması, uluslararası sorumluluğun doğmasını engelleyen temel bir unsurdur.
- EUluslararası sorumluluk rejimi, devletlerin uyması gereken temel hak ve ödevleri (birincil kurallar) kodifiye eden kapsamlı bir metin olup, uyuşmazlıkların esasına yönelik maddi kurallar bütünüdür.
Answer
Sorumluluğun doğması için isnat edilebilirlik ve yükümlülük ihlalinin bir arada bulunması yeterlidir; zarar veya kusur genel birer kurucu unsur değildir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2001 Taslak Maddeleri, devletin sorumluluğunu 'objektif' bir temele oturtmuştur. Buna göre, bir davranışın uluslararası hukuk kuralları uyarınca devlete atfedilmesi (isnadiyet) ve bu davranışın devletin o andaki bir uluslararası yükümlülüğünü ihlal etmesi sorumluluğun doğması için gerekli ve yeterli iki kurucu unsurdur. Genel rejimde (tali kurallarda) 'zarar' veya 'kusur'un varlığı kurucu birer unsur olarak öngörülmemiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uluslararası Sorumluluğun Kurucu Unsurları (İsnat Edilebilirlik ve İhlal)