Question

Difficulty: Easyİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bir devletin gümrük memuru, görev başında olduğu sırada kendisine verilen emirlerin dışına çıkarak ve yasal yetkilerini aşarak (ultra vires) bir yabancı yatırımcının ticari mallarına hukuka aykırı şekilde el koymuştur. Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' uyarınca, bu fiilin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Memur resmi sıfatıyla hareket ettiği sürece, yetkisini aşmış veya talimatlara aykırı davranmış olsa dahi fiil devlete isnat edilir.Answer
  2. B
    Fiil memurun yasal yetki sınırları dışında (ultra vires) gerçekleştiği için hiçbir şekilde devlete isnat edilemez.
  3. C
    Bu fiil, isyancı bir hareketin başarılı olup yeni hükümeti kurması durumunda olduğu gibi, ancak devletin sonradan açık onayıyla isnat edilebilir.
  4. D
    Devletin hiçbir dahli olmayan özel şahısların fiillerinde olduğu gibi, bu olayda da devlet 'gerekli özeni' (due diligence) göstermişse sorumluluktan kurtulur.
  5. E
    Fiilin devlete isnat edilebilmesi için memurun hiyerarşik olarak en üst amirinden yazılı talimat almış olması zorunludur.

Answer

Memurun resmi sıfatıyla hareket etmesi durumunda, yetkisini aşmış (ultra vires) olsa dahi fiilin devlete isnat edileceğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru cevap, Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 7. maddesine dayanmaktadır. Bu kurala göre, bir devlet organı veya devlet yetkisini kullanmaya yetkili kılınmış bir kişi veya kuruluş, bu sıfatla hareket ederken kendi yetkisini aşsa veya talimatlara aykırı davransa bile, bu davranış uluslararası hukukta devletin fiili sayılır. Gümrük memuru olayda görev başındadır ve resmi sıfatını kullanmaktadır; bu nedenle yaptığı haksız fiil devlete isnat edilir.

Step-by-Step Solution

1
Failin hukuki statüsünü belirle.
Fail bir gümrük memurudur ve devletin bir organı (Madde 4) statüsündedir.
Devletin sorumluluğu için fiilin bir devlet organına veya devlet adına hareket eden kişiye ait olması gerekir.
2
Yetki aşımı (ultra vires) durumunun isnadiyete etkisini incele.
UHK Madde 7 uyarınca, organ resmi kapasitesiyle hareket ediyorsa yetki aşımı isnadiyeti kesmez.
Devletlerin, kendi organlarının resmi görevleri sırasındaki denetimsiz davranışlarından uluslararası alanda sorumlu tutulması 'devletin sürekliliği' ve 'güven' ilkesinin bir gereğidir.

Key Concept

Ultra Vires Fiillerin İsnadiyeti (UHK Madde 7)

Hints

1
Gümrük memuru bir devlet organıdır. Organların resmi sıfatla yaptıkları işlere odaklanın.

Practice More

Başarısız olan isyancı hareketlerin fiillerinin devlete isnat edilip edilmeyeceğini araştırınız.
Estimated Time:45s
Rate this question