Question

Difficulty: EasyEleştirel Teori (Frankfurt Okulu ve Robert Cox)

Bir uluslararası ilişkiler analisti, küresel siyaseti incelerken mevcut güç dağılımını, devletler arası ilişkileri ve uluslararası kurumları doğal ve değişmez veriler olarak kabul etmeyi kesin bir dille reddetmektedir. Bu analist; hiçbir kuramsal bilginin nesnel ve tarafsız olamayacağını, üretilen her teorinin mutlaka belirli bir toplumsal kesimin çıkarına ve amacına hizmet ettiğini savunmaktadır. Ona göre teorinin asıl amacı, rıza üretimiyle oluşturulan bu hegemonik ve adaletsiz yapıların tarihsel süreçte nasıl inşa edildiğini sorgulamak ve nihai olarak adaletsiz yapıları dönüştürerek insanlığın özgürleşmesini (emancipation) sağlamaktır.

Buna göre, analistin benimsediği bu yaklaşım ile onun "mevcut uluslararası düzeni veri kabul edip yalnızca bu sistemin aksayan yönlerini onarmaya çalışan" kuramlara verdiği isim, Robert Cox'un terminolojisinde sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Eleştirel Teori – Sorun Çözücü TeoriAnswer
  2. B
    Sosyal İnşacılık – Rasyonalist Teori
  3. C
    Dünya Sistemleri Teorisi – Bağımlılık Teorisi
  4. D
    Post-Yapısalcılık – Geleneksel Güvenlik Yaklaşımı
  5. E
    Dayanışmacılık – Çoğulculuk

Answer

Eleştirel Teori – Sorun Çözücü Teori
Robert Cox, 'Sosyal Güçler, Devletler ve Dünya Düzenleri' adlı temel eserinde uluslararası ilişkiler teorilerini ikiye ayırmıştır. Soru kökünde 'mevcut düzeni veri kabul edip yalnızca sistemin aksayan yönlerini onarmaya çalışan' olarak tanımlanan teoriler Cox'un 'Sorun Çözücü Teoriler' (Problem-Solving Theory) olarak adlandırdığı, Neorealizm gibi yaklaşımlardır. Parçada benimsendiği belirtilen, teorinin taraflı olduğunu (her zaman birileri ve bir amaç için olduğunu), hegemonik süreçleri sorguladığını ve insanlığın özgürleşmesini amaçladığını savunan yaklaşım ise 'Eleştirel Teori'dir. Doğru eşleştirme Eleştirel Teori ve Sorun Çözücü Teori olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Parçada vurgulanan temel görüşleri ve kavramları analiz et.
Bilginin taraflı olduğu ('teori her zaman birileri içindir'), mevcut düzenin rıza ile üretilmiş bir hegemonya olduğu ve amacın özgürleşme (emancipation) olduğu tespit edilmiştir.
Bu kavramlar (hegemonya, özgürleşme, taraflı bilgi) Gramsciyen temelleri uluslararası ilişkilere uyarlayan Eleştirel Teori'nin ve Robert Cox'un temel argümanlarıdır.
2
Metinde eleştirilen ve 'mevcut düzeni veri kabul edip onarmaya çalışan' teorilere Robert Cox'un verdiği ismi belirle.
Cox, Neorealizm ve Neoliberalizm gibi sistemi verili alan, adaletsizlikleri sorgulamadan sadece sistemin sorunsuz işlemesine odaklanan teorileri 'Sorun Çözücü Teori' (Problem-Solving Theory) olarak adlandırır.
Cox'un uluslararası ilişkiler disiplinine en büyük katkısı teorileri Eleştirel Teori ve Sorun Çözücü Teori olarak iki ana kampa ayırmasıdır.

Key Concept

Robert Cox'un Eleştirel Teori ve Sorun Çözücü Teori Ayrımı
Rate this question