Question

Difficulty: Easyİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bir devletin gümrük muhafaza memuru, görev başında ve resmi üniformasıyla hareket ederken, üstlerinden gelen "yabancı ülke vatandaşlarına müdahale edilmemesi" yönündeki kesin talimatlara aykırı olarak, bir yabancı turistin eşyalarına haksız yere el koymuştur. Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri" uyarınca, bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Memur resmi kapasitesiyle hareket ettiği için, yetki aşımı (ultra vires) söz konusu olsa bile fiil devlete isnat edilir.Answer
  2. B
    Memur amirlerinin talimatına aykırı davrandığı için, bu eylem devletin değil memurun şahsi haksız fiili sayılır ve devlete isnat edilemez.
  3. C
    Bu fiil, yalnızca hiyerarşik olarak en üst düzey devlet makamı tarafından açıkça onaylanırsa devlete isnat edilebilir.
  4. D
    Fiili gerçekleştiren kişi bir özel şahıs gibi hareket ettiğinden, devletin 'gerekli özeni' (due diligence) göstermediği kanıtlanmadıkça devlet sorumlu tutulamaz.
  5. E
    Başarısız olmuş ihtilalci hareketlerin eylemlerine benzer şekilde, devletin resmi politikasına aykırı bireysel eylemler devlete isnat edilemez.

Answer

Memur resmi kapasitesiyle hareket ettiği için, yetki aşımı (ultra vires) söz konusu olsa bile fiil devlete isnat edilir.
Doğru yanıt, Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 7. maddesinde düzenlenen kurala dayanmaktadır. Bu kurala göre, bir devlet organı veya görevlisi resmi sıfatıyla hareket ettiği sürece, kendisine verilen yetkileri aşsa veya talimatlara aykırı davransa bile, gerçekleştirdiği uluslararası hukuka aykırı fiiller devlete isnat edilir. Olayda memurun görev başında ve üniformalı olması, eylemin resmi kapasiteyle yapıldığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Eylemi gerçekleştiren kişinin hukuki statüsünü belirle.
Gümrük muhafaza memuru bir devlet organı/görevlisidir (Madde 4).
Devletin sorumluluğu için ilk adım, eylemin bir devlet organına ait olup olmadığını tespit etmektir.
2
Kişinin eylemi hangi kapasiteyle gerçekleştirdiğini analiz et.
Eylem görev başında, resmi üniformayla ve resmi yetkiler kullanılarak yapılmıştır (Resmi kapasite).
Özel hayat kapsamında yapılan eylemler devlete isnat edilmezken, resmi sıfatla yapılanlar isnat edilir.
3
Yetki aşımının (ultra vires) isnadiyete etkisini UHK Madde 7 çerçevesinde değerlendir.
Talimatlara aykırılık veya yetki sınırı ihlali, resmi kapasite devam ettiği sürece isnadiyeti engellemez.
Uluslararası hukukta devlet, kendi organlarının davranışlarından (hatalı olsalar dahi) sorumludur.

Key Concept

Yetki Aşımı (Ultra Vires) ve İsnadiyet

Practice More

İsnadiyet kurallarını daha iyi anlamak için UHK 2001 Taslak Maddeleri'nin 4-11 arasındaki maddelerini karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question