Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' (2001) uyarınca, bir fiilin devlete isnat edilebilirliği (atıf), uluslararası sorumluluğun doğması için gereken kurucu unsurlardan biridir.
Buna göre, uluslararası hukukta isnadiyet kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki durumların hangisinde gerçekleşen fiilin ilgili devlete isnat edilmesi mümkün değildir?
- AKamu gücü ayrıcalıklarını kullanmaya hukuken yetkili kılınmış bir kuruluşun, bu yetkisi çerçevesinde hareket ederken işlediği fiiller
- BBir devlet organının veya görevlisinin, kendisine verilen resmi talimatların dışına çıkarak veya yasal yetki sınırlarını aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği fiiller
- CDevletin resmi makamlarının bulunmadığı veya görev yapamadığı bir ortamda, durumun zorunlu kılması nedeniyle kamu yetkilerini fiilen kullanan kişilerin eylemleri
- Devletin hiçbir denetimi, yönlendirmesi veya desteği olmaksızın, o devletin vatandaşı olan özel kişilerin kendi inisiyatifleriyle yabancı bir devlete karşı gerçekleştirdikleri fiillerAnswer
- EMevcut hükümeti devirerek yeni bir hükümet kurmayı veya yeni bir devlet oluşturmayı başaran bir isyancı hareketin, iç savaş sürecindeki faaliyetleri
Answer
Devletin hiçbir denetimi veya yönlendirmesi olmaksızın özel kişilerin kendi inisiyatifleriyle gerçekleştirdikleri eylemler devlete isnat edilemez.
Doğru yanıt olan 'özel kişilerin kendi inisiyatifleriyle gerçekleştirdikleri eylemler', uluslararası hukukta devletin sorumluluğunun dışındadır. UHK Taslak Maddeleri uyarınca bir fiilin devlete isnat edilebilmesi için eylemin bir devlet organı, devlet yetkisi kullanan bir kuruluş veya devletin talimatı/denetimi altındaki kişilerce yapılması gerekir. Devletin kontrolü dışındaki sivil eylemler, devlet bu eylemleri açıkça benimsemedikçe (Madde 11) devlete atfedilemez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İsnadiyet (Atıf) Kuralları