X Devleti, Y Devleti'nde meydana gelen büyük bir doğal afet sonrası insani yardım faaliyetlerine destek olmak amacıyla, kendi ordusuna bağlı uzman bir istihkam birliğini Y Devleti'nin sivil savunma makamlarının münhasır emrine ve kontrolüne vermiştir. Bu birlik, Y Devleti'nin kamu otoritesinin bir unsuru olarak görev icra ederken, Y Devleti'nin sivil savunma makamlarından aldığı talimatların kapsamını açıkça aşarak ( ) bölgedeki yabancı bir yatırımcıya ait tesislere ağır zarar vermiştir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri' (2001) uyarınca, bu olaydaki isnadiyet ve sorumluluk rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ABirim aslen X Devleti'nin hiyerarşik bir organı olduğu için, fiil -yetki aşımı olsa dahi- yalnızca X Devleti'ne isnat edilir.
- Birim, Y Devleti'nin kamu yetkilerini kullanmak üzere bu devletin emrine verildiğinden ve onun münhasır kontrolü altında hareket ettiğinden, yetki aşımı olsa bile fiil Y Devleti'ne isnat edilir.Answer
- CBirim görevlileri kendilerine verilen talimatların dışına çıktıkları için, bu eylem 'özel kapasitede' yapılmış sayılır ve hiçbir devlete isnat edilemez.
- DUluslararası hukukta 'insani yardım muafiyeti' ilkesi gereği, afet bölgelerinde görevli yabancı askeri birimlerin fiilleri için 'hukuka aykırılığı ortadan kaldıran haller' kapsamında hiçbir devlete sorumluluk isnat edilemez.
- EFiilin Y Devleti'ne isnat edilebilmesi için öncelikle zarar gören yatırımcının kendi devletinden diplomatik koruma talep etmesi ve Y Devleti'ndeki tüm iç hukuk yollarını tüketmesi gerekir.
Answer
Fiil, Y Devleti'ne isnat edilir; çünkü birim Y Devleti'nin münhasır emrine verilmiştir ve yetki aşımı olsa dahi resmi kapasiteyle hareket etmektedir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 6. maddesine göre, bir devletin organı başka bir devletin emrine (disposal) verildiğinde ve o devletin kamu yetkilerini kullandığında, bu organın fiilleri artık emrine verildiği devlete isnat edilir. Olayda X birliği, Y'nin sivil savunma makamlarının kontrolünde hareket etmektedir. Aynı metnin 7. maddesi uyarınca, bu organ yetkisini aşmış ( ) olsa bile, eylemini resmi kapasitesi çerçevesinde gerçekleştirdiği sürece bu eylem emrinde bulunduğu devlete (Y) isnat edilmeye devam eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Başka Bir Devletin Emrine Verilen Organların Sorumluluğu (Madde 6) ve Yetki Aşımı (Madde 7)
Hints
1
Fiilin hangi devletin 'münhasır kontrolü' altında işlendiğine dikkat edin.
2
Bir devletin organı başka bir devlete 'ödünç' verildiğinde, o organ artık kimin yetkilerini kullanmaktadır?
3
UHK 6. Madde (emre verilen organ) ve 7. Madde (yetki aşımı) hükümlerini birlikte düşünün; yetki aşımı isnadiyeti keser mi?
Practice More
UHK Taslak Maddeleri'nde 'etkin kontrol' (effective control) ve 'genel kontrol' (overall control) teorileri arasındaki farkları ve bunların 8. madde (talimatla hareket eden kişiler) kapsamındaki uygulamasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s