Question

Difficulty: MediumBağımlılık Teorisi

Bağımlılık Teorisi savunucuları, Batı merkezli modernleşme yaklaşımlarının aksine, dünya ekonomisini bütüncül bir sistem olarak ele alarak az gelişmişliğin kökenlerini farklı bir zeminde tartışmaktadırlar. Bu teorik perspektife göre, çevre ülkelerin içinde bulunduğu ekonomik geri kalmışlığın temel belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Küresel kapitalist sistem içindeki merkez ülkelerin birikim süreçleri ile çevre ülkelerin az gelişmişlik sürecinin birbirini besleyen yapısal bir bütünlük arz etmesiAnswer
  2. B
    Uluslararası sistemdeki aktörlerin karşılıklı bağımlılık ağları içinde mutlak kazançlarını artırmak amacıyla askeri güç yerine ekonomik iş birliğine yönelmesi
  3. C
    Çevre ülkelerin sahip olduğu geleneksel toplumsal değerlerin ve kurumsal yapıların modern sanayi toplumunun gereklerine uyum sağlayamaması
  4. D
    Sistemin istikrarını sağlayan yarı-çevre ülkelerin, merkez ve çevre arasındaki ekonomik uçurumu tamponlayarak yapısal dönüşümü engellemesi
  5. E
    Uluslararası anarşi ortamında devletlerin göreli kazançlarını korumak adına dış yardımlara ve teknolojik ittifaklara mecbur kalması

Answer

Az gelişmişliğin, merkez ülkelerin gelişimiyle eş zamanlı ve yapısal olarak yaratılan küresel kapitalist sistemin bir sonucu olduğu argümanı doğru cevaptır.
Doğru seçenek, Andre Gunder Frank tarafından popülerleştirilen 'az gelişmişliğin gelişimi' tezini yansıtır. Bu teze göre, merkez ülkelerin kalkınması ile çevre ülkelerin yoksullaşması aynı madalyonun iki yüzüdür; yani çevre ülkeler geri kalmamış, küresel kapitalist sisteme eklemlenme biçimleri nedeniyle 'az gelişmiş bırakılmışlardır'.

Step-by-Step Solution

1
Modernleşme Kuramı ile Bağımlılık Teorisi arasındaki temel farkı belirle.
Modernleşme kuramı az gelişmişliği ülkelerin 'içsel' bir sorunu ve bir 'aşama' olarak görürken; Bağımlılık Teorisi bunu 'dışsal' ve 'yapısal' bir sorun olarak tanımlar.
Teorinin ana çıkış noktası, az gelişmişliğin Batı dışı toplumların kaderi değil, Batı'nın zenginleşme sürecinin bir ürünü olduğunu kanıtlamaktır.
2
Merkez-Çevre ilişkisinin niteliğini analiz et.
Merkez ülkeler artı-değeri çevre ülkelerden transfer ederek gelişirken, çevre ülkeler bu süreçte sistemli olarak 'az gelişmiş' bırakılmaktadır.
Bu durum, az gelişmişliği tarihsel bir gecikme olmaktan çıkarıp, sistemin işleyiş biçimi haline getirir.

Key Concept

Az gelişmişliğin gelişimi (The Development of Underdevelopment)

Practice More

Bağımlılık Teorisi ile Wallerstein'ın Dünya Sistemleri Teorisi arasındaki farkları, özellikle 'yarı-çevre' kavramı üzerinden incelemeniz önerilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question