X Devleti vatandaşı olan bir yatırımcının, Y Devleti'ndeki ticari faaliyetleri sırasında bu devletin kamu görevlileri tarafından haksız bir idari işleme maruz bırakıldığı ve mal varlığının hukuka aykırı şekilde müsadere edildiği varsayılmaktadır. Yatırımcı, bu olaydan bir yıl sonra X Devleti vatandaşlığından kendi isteğiyle ayrılarak Z Devleti vatandaşlığını kazanmıştır. Z Devleti, yeni vatandaşı olan bu kişi lehine Y Devleti'ne karşı diplomatik koruma prosedürünü başlatarak konuyu uluslararası bir yargı organına taşımak istemektedir.
Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun "Diplomatik Koruma Taslak Maddeleri (2006)" hükümleri uyarınca, Z Devleti'nin bu diplomatik koruma talebiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Z Devleti diplomatik koruma yetkisini kullanamaz; çünkü kural olarak kişinin hem zararın meydana geldiği tarihte hem de istemin resmen ileri sürüldüğü tarihte koruma sağlayan devletin vatandaşı olması (tabiiyetin sürekliliği) gerekir.Answer
- BZ Devleti bu yetkiyi kullanabilir; zira diplomatik koruma için sadece istemin ileri sürüldüğü tarihte geçerli bir tabiiyet bağının bulunması yeterli görülmektedir.
- CDiplomatik koruma hakkı doğrudan ihlale uğrayan bireye ait bir hak olduğu için, yatırımcı vatandaşlık değiştirse bile Z Devleti'nden bağımsız olarak bu prosedürü kendisi yürütebilir.
- DYatırımcının eski devleti olan X Devleti ile yeni devleti olan Z Devleti, ortaklaşa hareket ederek Y Devleti'ne karşı kolektif diplomatik koruma yetkisini kullanmak zorundadır.
- EZarar gören kişi mülteci statüsünde olmadığı sürece, tabiiyet değişikliği durumunda Y Devleti'ndeki iç hukuk yollarının tüketilmesi şartı kendiliğinden ortadan kalkar.
Answer
Z Devleti diplomatik koruma yetkisini kullanamaz; çünkü 'tabiiyetin sürekliliği' (continuous nationality) kuralı uyarınca kişinin hem zararın doğduğu anda hem de istemin yapıldığı anda koruma sağlayan devletin vatandaşı olması gerekir.
Doğru yanıt, tabiiyetin sürekliliği ilkesini ifade etmektedir. Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu tarafından 2006 yılında kabul edilen Taslak Maddeler'in 5. maddesine göre, bir devletin diplomatik koruma yetkisini kullanabilmesi için, zarar gören kişinin hem haksız fiilin gerçekleştiği tarihte hem de istemin resmen sunulduğu tarihte (veya bu tarihler arasında kesintisiz olarak) o devletin tabiiyetinde bulunması gerekir. Olayda yatırımcı ihlal anında X vatandaşı olduğu için, sonradan vatandaşlığını kazandığı Z Devleti onun lehine koruma sağlayamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tabiiyetin Sürekliliği İlkesi (Continuous Nationality)
Estimated Time:1m 30s