Examkin

Question

Difficulty: Very hardKoruma Yetkisi (Koruma İlkesi)

Uluslararası hukukta devletlerin ceza yargı yetkisini kullanabilmeleri çeşitli ilkelere bağlanmış olup, kural olarak yetki sınırları katı kurallarla belirlenmiştir. A ülkesi vatandaşı olan (X), B ülkesindeki ikametgahında gizli bir düzenek kurarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne ait resmi soğuk damga ve gümrük mühürlerinin sahtelerini üretmiş, ayrıca Türkiye'nin ulusal güvenliğine ve mali yapısına zarar verecek nitelikte sahte devlet tahvilleri tanzim etmiştir. (X), bu yasa dışı eylemleri sırasında aynı apartmanda yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı (Y)'nin kimlik bilgilerini yasa dışı yollarla ele geçirerek onu da dolandırmış ve mağdur etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti adli makamları, olaydan haberdar olduktan sonra (X) hakkında derhal ceza soruşturması başlatmıştır.

Buna göre Türkiye'nin, failin yabancı olması ve fiillerin ülke dışında işlenmesine rağmen, olaydaki münhasıran 'sahte resmi devlet mührü üretimi ve devlet tahvili tanzimi' fiillerinden dolayı yargı yetkisi iddia etmesinin temel uluslararası hukuk dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Koruma yetkisi (Koruma ilkesi)Answer
  2. B
    Evrensel yetki (Evrensellik ilkesi)
  3. C
    Pasif kişisel yetki (Pasif şahsilik ilkesi)
  4. D
    Aktif kişisel yetki (Aktif şahsilik ilkesi)
  5. E
    Objektif ülkesel yetki (Objektif mülkilik ilkesi)

Answer

Doğru cevap, devletin kendi egemenlik alametlerini ve hayati çıkarlarını ülke dışında işlenen fiillere karşı dahi yargı yetkisi kapsamına almasını sağlayan 'Koruma yetkisi (Koruma ilkesi)'dir.
Uluslararası hukukta Koruma Yetkisi (İlkesi), bir devletin hayati menfaatlerine (ulusal güvenliği, siyasi bağımsızlığı, resmi parası, mühürleri ve devlet tahvilleri) karşı ülke dışında yabancılar tarafından işlenen suçlarda devletin yargı yetkisi kullanabilmesinin temel dayanağıdır. Olayda fail yabancı, suç yeri de yurt dışı olmasına rağmen hedef alınan değer doğrudan Türkiye Cumhuriyeti'nin egemenlik ve mali düzeni olduğu için yargı yetkisi Koruma İlkesine dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki failin hukuki statüsünü ve suçun işlendiği yeri analiz etme.
Failin (X) yabancı uyruklu olduğu ve fiilin yurt dışında (B ülkesi) gerçekleştirildiği tespit edildi.
Bu tespit ile Mülkilik (suçun ülkede işlenmesi) ve Aktif Şahsilik (failin Türk olması) ilkeleri elenir.
2
Soru kökünde yöneltilen spesifik fiilin mağdurunu ve niteliğini belirleme.
Sorunun sadece 'sahte devlet mührü ve tahvili üretimi' fiiline odaklandığı, bu fiilin mağdurunun (Y) değil, doğrudan doğruya 'Türkiye Cumhuriyeti Devleti' olduğu anlaşıldı.
Eğer soru (Y)'nin dolandırılmasını sorsaydı mağdurun Türk olmasından ötürü Pasif Şahsilik ilkesine gidilirdi. Ancak eylemin hedefi devlettir.
3
Devleti ve onun egemenlik haklarını (ulusal güvenlik, mali sistem, mühür vb.) hedef alan sınır ötesi yabancı fiillerine karşı işletilen uluslararası hukuk kuralını saptama.
Bu tür hayati devlet menfaatlerine karşı işlenen suçların, uluslararası hukukta özel bir koruma zırhı olan Koruma İlkesi kapsamına girdiği belirlendi.
Koruma ilkesi (Protective Principle), devletin salt kendi varlık ve temel kurumlarını hedef alan eylemleri yargılayabilmesine olanak tanır.

Key Concept

Koruma Yetkisi (Koruma İlkesi)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Koruma Yetkisi (Koruma İlkesi)

More questions from this topic