Examkin

Question

Difficulty: MediumHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Uluslararası hukukta uzay çalışmaları, nükleer enerji üretimi ve tehlikeli maddelerin deniz yoluyla taşınması gibi faaliyetler, devletlerin yürütmesi yasaklanmamış (hukuka uygun) ancak yüksek risk taşıyan eylemlerdir. Bu tür faaliyetler sonucunda ortaya çıkan zararların tazminini düzenleyen 'Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk' rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu sorumluluk türünde devletin yükümlülüğü, bir uluslararası hukuk kuralının ihlaline değil, faaliyet sonucunda meydana gelen sınır aşan somut zarara ve risk esasına dayanır.Answer
  2. B
    Sorumluluğun doğması için devletin bir antlaşma veya teamül kuralını ihlal etmiş olması ve bu ihlalin devlete isnat edilebilir bir 'hukuka aykırı fiil' teşkil etmesi zorunludur.
  3. C
    Kusursuz sorumluluğun işletilebilmesi için ilgili devletin bu faaliyeti yürütürken gerekli 'özen gösterme' (due diligence) yükümlülüğünü ihmal ettiğinin kanıtlanması gerekir.
  4. D
    Bu rejim kapsamında tazminat talep edilebilmesi için, zarara uğrayan gerçek veya tüzel kişilerin öncelikle zarar veren devletin iç hukuk yollarını tüketmiş olması gerekir.
  5. E
    Hukuka uygun fiillerden kaynaklanan zararlar, 'zaruret hali' (necessity) kapsamında değerlendirildiği için devletin herhangi bir tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Answer

Kusursuz sorumluluk rejiminde devletin yükümlülüğü, bir hukuk kuralının ihlaline değil, tehlikeli faaliyetin doğurduğu somut zarara ve risk esasına dayanır.
Doğru ifade, kusursuz sorumluluğun temel karakteristiğini yansıtmaktadır. Uluslararası hukukta devletlerin sorumluluğu kural olarak 'hukuka aykırı bir fiile' (breach of obligation) dayanır. Ancak uzay çalışmaları veya nükleer faaliyetler gibi 'hukuka uygun' ancak 'ultra-tehlikeli' faaliyetlerde, bir kural ihlali olmasa bile sadece zarar meydana geldiği için devletin tazminat ödeme yükümlülüğü (liability) doğar. Bu rejimde 'kusur' aranmaz.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyetin niteliğini analiz etme
Uzay çalışmaları ve nükleer enerji gibi faaliyetler uluslararası hukukta yasaklanmamıştır (hukuka uygundur).
Sorumluluğun türünü belirlemek için fiilin hukuka aykırı olup olmadığına bakılmalıdır.
2
Sorumluluğun kaynağını belirleme
Bu rejimde 'hukuka aykırı fiil' (breach) yerine 'zarar' (harm) ve 'tehlike/risk' kavramları ön plandadır.
Kusursuz sorumluluk, devletin bir kuralı ihlal etmese dahi, izin verilen ancak riskli olan eyleminin sonuçlarından sorumlu olmasıdır.

Key Concept

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz/Objektif) Sorumluluk

Alternative Method

Sorumluluk rejimlerini karşılaştırırken: 1. Fiil hukuka aykırı mı? (Evet ise Responsibility, Hayır ise Liability), 2. Kurucu unsur ne? (İhlal vs. Zarar), 3. Kusur gerekli mi? (Gelenekselde Evet/İhmal, Kusursuzda Hayır).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk